Sevgili okurlarım,

Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılına adım attığımız bu dönemde, önümüzde duran en önemli soru şudur:

2053 yılında nasıl bir Türkiye görmek istiyoruz?

Daha fazla tüketen mi, daha fazla üreten mi?

Teknolojiyi satın alan mı, geliştiren mi?

Enerjiyi ithal eden mi, ihraç eden mi?

Bu soruların cevabı yalnızca enerji politikalarını değil; ekonomik bağımsızlığımızı, uluslararası konumumuzu ve gelecek nesillerimizin refahını da belirleyecektir.

Bugün dünyada yeni bir güç dengesi şekilleniyor. Geçmişte ülkelerin gücü sahip oldukları topraklarla, nüfusla veya doğal kaynaklarla ölçülürdü. Günümüzde ise gerçek güç; bilgi üretme kapasitesi, teknoloji geliştirme yeteneği ve enerji sistemlerini yönetebilme becerisiyle ölçülmektedir.

2053'e giden yolda Türkiye'nin de bu dönüşümü doğru okuması gerekiyor.

Yeni Yüzyılın Petrolü: Bilgi

Sanayi Devrimi'nin temel girdisi kömürdü.

20. yüzyılın stratejik kaynağı petroldü.

21. yüzyılın en değerli kaynağı ise bilgidir.

Ancak bilgi tek başına yeterli değildir. Bilginin teknolojiye, teknolojinin ürüne, ürünün ise ekonomik değere dönüşmesi gerekir.

Üniversitelerimiz bilgi üretmeli, sanayimiz bu bilgiyi ürüne dönüştürmeli, kamu ise bu dönüşümü destekleyen ekosistemi oluşturmalıdır.

Geleceğin rekabeti artık düşük maliyetli iş gücüyle değil, yüksek katma değerli teknolojiyle kazanılacaktır.

Enerjide Yeni Paradigma

Enerji artık yalnızca elektrik üretmek anlamına gelmiyor.

Enerji; veri merkezlerini çalıştıran güçtür.

Enerji; yapay zekânın altyapısıdır.

Enerji; sanayinin rekabet gücüdür.

Enerji; ulusal güvenliğin ayrılmaz bir parçasıdır.

2053 vizyonunda Türkiye'nin hedefi yalnızca enerji ihtiyacını karşılamak olmamalıdır. Asıl hedef, enerji teknolojileri geliştiren ve ihraç eden ülkeler arasında yer almaktır.

Bu kapsamda;

• Nükleer enerji teknolojileri,
• Küçük Modüler Reaktörler (SMR),
• Ergimiş Tuz Reaktörleri (MSR),
• Hidrojen teknolojileri,
• Enerji depolama sistemleri,
• Akıllı şebekeler ve yapay zekâ destekli enerji yönetimi,

stratejik öncelikler olarak ele alınmalıdır.

Nükleer Teknoloji: Elektrikten Çok Daha Fazlası

Nükleer enerji çoğu zaman yalnızca elektrik üretimi olarak değerlendirilir. Oysa nükleer teknoloji, yüksek teknoloji ekosisteminin merkezinde yer almaktadır.

Bir ülke nükleer teknoloji geliştirebiliyorsa;

• İleri malzeme üretebilir,
• Hassas imalat yapabilir,
• Karmaşık sistemleri yönetebilir,
• Yüksek nitelikli insan kaynağı yetiştirebilir.

Bu nedenle nükleer enerjiye yapılan yatırım, aslında geleceğin sanayisine yapılan yatırımdır.

2053 yılında hedefimiz yalnızca nükleer santralleri işletmek değil; nükleer teknolojiler geliştiren ve ihraç eden ülkeler arasına girmek olmalıdır.

Yapay Zekâ ve Enerjinin Kesişim Noktası

Önümüzdeki otuz yılın en büyük dönüşümlerinden biri yapay zekâ olacaktır.

Ancak çoğu zaman gözden kaçan önemli bir gerçek vardır:

Yapay zekâ enerji olmadan çalışamaz.

Veri merkezleri, yüksek performanslı hesaplama sistemleri ve dijital altyapılar muazzam miktarda enerjiye ihtiyaç duymaktadır.

Bu nedenle gelecekte yapay zekâ yarışını kazanacak ülkeler, aynı zamanda enerji yarışını da kazanmak zorundadır.

Türkiye'nin enerji ve dijital dönüşüm politikaları birbirinden bağımsız değil, bütünleşik bir anlayışla planlanmalıdır.

Gençlere Bırakacağımız Miras

2053 vizyonu yalnızca ekonomik göstergelerden ibaret değildir.

Asıl mesele, gelecek nesillere nasıl bir ülke bırakacağımızdır.

Gençlerimizin hayali yalnızca iyi bir iş bulmak değil, dünya ölçeğinde teknoloji geliştirmek olmalıdır.

Onlara sloganlardan çok fırsatlar, hamasetten çok laboratuvarlar, tartışmalardan çok üretim ortamları sunmalıyız.

Çünkü bir ülkenin geleceği, doğal kaynaklarından çok insan kaynağı tarafından belirlenir.

Son Söz

Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, bundan yaklaşık bir asır önce ülkenin geleceğini bilimde, akılda ve çağdaş uygarlık hedefinde görmüştü.

Aradan geçen yüz yıl sonra değişen çok şey var; ancak değişmeyen bir gerçek de var:

Bilim üretmeyen toplumlar tüketir, teknoloji geliştirmeyen ülkeler bağımlı kalır.

2053'e doğru yürürken önümüzde iki yol bulunmaktadır.

Birincisi; günü kurtaran tartışmalarla zaman kaybetmek.

İkincisi ise bilgiye, bilime, mühendisliğe ve teknolojiye yatırım yaparak geleceği inşa etmek.

Tercih aslında çok nettir.

Türkiye'nin ihtiyacı daha fazla hamaset değil, daha fazla bilimdir. Daha fazla slogan değil, daha fazla teknoloji üretimidir.

Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında hedefimiz sadece güçlü bir Türkiye değil; enerji teknolojileri geliştiren, yüksek katma değer üreten, bilim ve mühendislikte öncü bir Türkiye olmalıdır.

2053'e giden yolun pusulası da işte budur: Akıl, bilim, teknoloji ve üretim.

Prof. Dr. Hacı Mehmet Şahin
Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi
Gazete Ankara Dijital Haber Portalı | Köşe Yazarı
hmsahin@gazeteankara.com.tr