Değişen Hayat, Değişmeyen Değerler

Hayatta bazen bizi biz yapan düşüncelerimizi, duygularımızı, inançlarımızı ve değerlerimizi sorgularız. Devir değişir, devran değişir. İnsanlar, çevreler, şartlar değişir.

İnsan öğrenir, deneyimler, yanılır ve gelişir. Dün doğru bildiğimiz bir şeyin bugün yanlış olduğunu fark edebiliriz. Bu bir zayıflık değil, aksine gerçeği kabul edebilecek kadar cesur olmanın bir göstergesidir. Ancak düşüncelerin değişmesi, insanın vicdanını kaybetmesi anlamına gelmez.

Kabul Görmek Uğruna Kendimizden Vazgeçmek

Makamlarımızı, çevremizdeki insanları veya işimizi kaybetmekten korkabiliriz. Bazen kabul görmek için, bazen azınlıkta kalmamak için, bazen de daha kolay yaşamak için kendimizden biraz taviz vermenin sorun olmayacağını düşünebiliriz.

Daha fazla para kazanmak için istemediğimiz bir şeyi söylemek, hak etmediğimiz bir kazancı kabul etmek veya başkasının hakkını görmezden gelmek kolay bir seçenek gibi görünebilir. Fakat kendi vicdanının bildiği bir gerçeği görmezden gelmek, kendi düşünce ve inançlarını birilerine şirin görünmek için inkâr etmek, zamanla insanın kendisine olan saygısını kaybetmesine yol açabilir.

Vicdanımıza Sormamız Gereken Sorular

O hâlde kendimize şu soruları sormalıyız:

Birileri beni kabul etsin, sevsin diye siyaha beyaz demek zorunda mıyım?

Adaletsizliği herkes kabul etmiş, ben de susmalı mıyım?

Dokuz köyden kovulurum diye doğruyu söylemekten vaz mı geçmeliyim?

Olduğum gibi görünmek yerine, duruma, ortama göre maskeler mi takmalıyım?

Benim yakınım diye görmezden mi gelmeli, onu kayırmalı mıyım?

Beni ben yapan inançlarım, değerlerim ne olacak?

Vicdanım rahat edecek mi? Gece rahat rahat uyuyabilecek miyim?

Değerlerimizle Çıkarlarımız Çatıştığında

İnsan olarak var olma çabası sırasında, zor zamanlarda bile kim olduğumuzu unutmamak en önemli gerçeğimiz olmalıdır, diye düşünüyorum. Değerlerimizin çıkarlarımızla çatıştığı durumlarda veya çevremiz tarafından anlaşılmadığımız zamanlarda da onlara sahip çıkabilmek büyük bir erdemdir.

Kendi doğrularımızı susturmak, yalnızlığımızı ortadan kaldırabilir. Bize pek çok menfaat de sağlayabilir. Fakat insan, bunun bedelini iç dünyasında öder.

Farklı Düşüncelere Saygı Duymak ve Kendimiz Olabilmek

Şunu da belirtmeliyim ki hayat boyunca herkes bizi anlamayabilir. Herkes bizimle aynı düşünmek zorunda da değildir. Kendi düşünce ve değerlerimize sahip çıkmak, başkalarının düşüncelerine saygı duymamak anlamına gelmez. Önemli olan, farklılıkları kabul edip saygı duymak ama kendimizi de kaybetmeden yaşayabilmektir.

İnsan elbette değişmeli, öğrenmeli ve gelişmelidir. Ama her değişim, kendinden ve doğrularından vazgeçmek anlamına gelmemelidir. Çünkü insanın gerçek gücü, herkesin yanında olmakta değil; her şeye rağmen kendi vicdanının yanında kalabilmektedir.

İoanna Kuçuradi'den İnsan Hakları ve Vicdan Üzerine

Yakın zamanda kaybettiğimiz, felsefenin öncü isimlerinden İoanna Kuçuradi'nin şu sözlerini paylaşmak istiyorum:

“İster sevelim ister sevmeyelim. Marifet sevmediğimiz insanların da insan haklarını korumaktır. Sadece dostlarımızı değil. Vicdan, kimsenin görmediği yerde insan kalabilmesidir.”

Velhasıl: İçimizdeki Sessiz Pusulayı Dinlemek

Velhasıl, kimler gitmiş, kimler kalmış, nerede olabildim, nerede olamadım, hatalarım neydi gibi bir vicdan muhasebesi yaptığımızda, ne olursa olsun düşünce ve değerlerimizden vazgeçmemeliyiz.

İçinizdeki sessiz pusulanızın sesini dinleyebileceğiniz ve “Her şeye rağmen kendim olmaktan vazgeçmedim.” diyerek başınızı yastığa huzurla koymanız dileğiyle…

Sevgi ve Saygılarımla

Özlem İCİK
Yazar | Drama Eğitmeni
Gazete Ankara Dijital Haber Portalı | Köşe Yazarı
oicik@gazeteankara.com.tr

Özlem İCİK, İçimizdeki Sessiz Pusula yazısında vicdanı, insanın değerlerine bağlılığını, dürüstlüğü ve çıkarlar karşısında kendisi kalabilmesini ele alıyor.