Aybarshan Çiftliği Aronya Bahçeleri…

Bir bahçe…

İçinde 400’den fazla bitki!

Mustafa Sami Barshan, “Ankara’da görün, bakın neler yetişir!” diyen azimli bir çiftçi.

Önceleri iş insanıymış.

Toprağa ve üretime ilgisi çocukluk yıllarından geliyor.

Tarım alanında büyük bir boşluk görmüş. İlgililere başvurmuş ve şu soruyu yöneltmiş:

“Bana öyle bir bitki söyleyin ki sürdürülebilir olsun, çok yıllık olsun ve kazançlı olsun.”

Kendisine:

“Domates, biber, patlıcan ek.” demişler.

Bakmış…

Aradığı cevap bu değil.

Geri dönüşüm alanında yaratıcı işler yapmış. Yeterince çalıştığını ve kazandığını düşündüğü bir dönemde çiftlik kurmuş. Sanırım en az iki tane…

Ankara’nın henüz yabancısı olduğu aronya yetiştiriciliğiyle başlamış.

Sonrası, ciddi bir meydan okumaya dönüşmüş.

Bozkıra Atılan İmza

Sözün özü…

Bir insanın itinayla, bin bir emekle toprağa attığı imza sayesinde bozkırın nelere kadir olduğunun resmi ortaya çıkmış:

Renkli…

Mis kokulu…

Canlı…

Ve göz alıcı…

Ankara, Ankara güzel Ankara!

Mustafa Sami Barshan, “Anadolu’nun bereketli topraklarında neler yetişmez ki?” düşüncesini geliştirmiş.

Belki de Atatürk’ün Atatürk Orman Çiftliği’nde yarattığı mucizenin küçük bir örneğini başarıyor.

Başta ticari getirisi yüksek aronya olmak üzere, Ankara’da bugüne kadar yaygın biçimde yetiştirilmemiş meyvelerin ve tıbbi-aromatik bitkilerin pek çoğunu bahçesinde, yani çiftliğinde yetiştiriyor.

BİLGİ KUTUSU 1

Toprak Verimliliği

Farklı bitkiler, topraktan farklı besinler alır ve toprağa farklı elementler bırakır.

Örneğin baklagiller, toprağa azot bağlayarak toprağın yapısını zenginleştirir.

BİLGİ KUTUSU 2

Hastalıkların Engellenmesi

Aynı arazide sürekli aynı bitkinin yetiştirilmesi, o bitkiye zarar veren hastalıkların ve zararlıların çoğalmasına yol açar.

Bitki çeşitliliği, bu döngünün kırılmasına yardımcı olur.

BİLGİ KUTUSU 3

Gıda Güvenliği

Tek bir ürüne bağımlı olmamak; iklim krizi, kuraklık veya salgın bitki hastalıkları gibi dönemlerde kıtlık yaşanması riskini azaltır.

Ürün çeşitliliği, gıda kaynaklarının devamlılığını destekler.

BİLGİ KUTUSU 4

Ekonomik Güvence

Çiftçiler, tek bir ürünün piyasa fiyatındaki düşüşten veya hasat riskinden korunarak gelirlerini daha güvenli hâle getirebilir.

Farklı ürünlerin yetiştirilmesi, üreticinin ekonomik risklerini azaltır.

BİLGİ KUTUSU 5

Ekosistem Desteği

Farklı bitkiler, arılar ve diğer faydalı böcekler için zengin besin kaynakları oluşturur.

Böylece doğal yaşam ve ekolojik denge desteklenir.

Çeşit Çeşit

Mustafa Sami Barshan, yetiştirdiği bitkileri mümkün olduğunca farklı türleri ve çeşitleriyle birlikte yetiştirmeye çalışıyor.

Kekik, bunun güzel örneklerinden biri.

Bahçede;

Limoni kekik…

Bilye kekik…

Sivri kekik…

Trakya kekiği…

Ve kadife kekik yan yana yer alıyor.

Ya mürver çeşitleri…

Onlar da bahçenin farklı köşelerinde ziyaretçilerini karşılıyor.

Bu çeşitlilik, Aybarshan Çiftliği’ni sıradan bir üretim alanının ötesine taşıyor.

Bahçe, adeta yaşayan bir bitki koleksiyonuna dönüşüyor.

Eğitim İçin Açık Bir Bahçe

Mustafa Sami Barshan, ilgili okulların, kurumların ve kuruluşların bahçede eğitim çalışmaları yapmalarını destekliyor.

Bu yaklaşım, çiftliğin yalnızca üretim yapılan bir alan olmadığını gösteriyor.

Bahçe aynı zamanda bitkileri tanımak, farklı türleri karşılaştırmak ve doğayla doğrudan ilişki kurmak isteyenler için bir eğitim ortamı sunuyor.

Bitkiyi yalnızca kitaptan okumak başka…

Onu toprağın içinde görmek, yaprağını incelemek ve kokusunu duymak başka…

Aybarshan Çiftliği, bu deneyimi mümkün kılıyor.

Geçmişin Tarım Aletleri

Bahçede yalnızca bitkiler bulunmuyor.

Bir zamanlar tarımda kullanılan araç ve gereçler de isim etiketleriyle sergileniyor.

Bu düzenleme, bahçeye bir açık hava müzesi havası katıyor.

Geçmişte toprağın hangi araçlarla işlendiğini, üreticinin nasıl çalıştığını ve tarımsal yaşamın yıllar içinde nasıl değiştiğini bu eski araçlara bakarak düşünmek mümkün.

Bitkilerin yanında tarım aletlerinin de sergilenmesi, Aybarshan Çiftliği’nin doğal zenginliğine kültürel bir boyut kazandırıyor.

Sosyal Sorumluluk

Bahçeye, önümüzdeki günlerde burada eğitim faaliyetleri başlatmayı planlayan Türkiye Biyologlar Derneği Genel Başkanı Birsel Gonca ve Prof. Dr. Mecit Vural ile gittik.

Mustafa Sami Barshan’ın çabasını yerinde gördük.

Ve etkilendik.

Çünkü burada yapılan çalışma yalnızca bireysel bir girişim değil.

Üretimle eğitimi…

Bitki çeşitliliğiyle doğa bilincini…

Geçmişin tarım kültürüyle geleceğin tarım anlayışını bir araya getiren bir sosyal sorumluluk örneği.

Bilginin paylaşılması, bahçenin okullara ve ilgili kuruluşlara açılması, yapılan emeğin toplumsal değerini daha da artırıyor.

Sera

Aybarshan Çiftliği’nde bir sera da var.

Sera; bitkilerin çoğaltılması, dış koşullara alıştırılması ve yetiştirilmesi gibi amaçlarla kullanılıyor.

Bazı bitkiler önce kontrollü bir ortamda geliştiriliyor.

Ardından uygun koşullara ulaştıklarında bahçeye aktarılıyor.

Bu nedenle sera, çiftliğin üretim ve çoğaltma çalışmalarının önemli bölümlerinden birini oluşturuyor.

Çiçekler

İyi bildiklerimizden pek bilmediklerimize…

Bahçe tam bir bitki ansiklopedisi!

Bir görsel şölen oluşturmak düşüncesiyle, Türkçe ve Latince adlarının yazılı olduğu etiketleriyle çiçekli bitkileri fotoğraflamaya çalıştım.

Her bitkinin adını öğrenmek mümkün.

Her renk, bahçeye başka bir canlılık katıyor.

Her koku, ziyaretçiyi başka bir bitkiye götürüyor.

Aybarshan Çiftliği’nde yürümek, bir kitabın sayfalarını çevirmek gibi…

Ancak bu kez karşınızdaki sayfalar kâğıttan değil.

Topraktan…

Yapraktan…

Çiçekten…

Ve kokudan oluşuyor.

Arılar, Kelebekler ve Türlü Böcekler

Mis kokular arasında bahçe, arılar, kelebekler ve türlü böcekler için adeta bir bayram yeri.

Boyacı papatyasının üzerindeki arı…

Lavantinin çevresindeki kelebek…

Bahçenin yalnızca insanlar için hazırlanmadığını gösteren iki güzel görüntü.

Farklı bitkiler, arılar ve diğer faydalı böcekler için besin kaynağı oluşturuyor.

Arılar ve kelebekler de bitkilerin tozlaşmasına katkıda bulunuyor.

Böylece bahçedeki çeşitlilik kendi doğal yaşam döngüsünü destekliyor.

Üç İsim, Bir Bahçe ve Bir Video

Mustafa Sami Barshan’ın can verdiği bahçeye Prof. Dr. Mecit Vural ve Türkiye Biyologlar Derneği Genel Başkanı Birsel Gonca ile gittik.

Mustafa Sami Barshan’ın, Prof. Dr. Mecit Vural’ın ve Birsel Gonca’nın düşüncelerini aşağıdaki bağlantıdan dinleyebilirsiniz:

Aybarshan Çiftliği’nde Mustafa Sami Barshan, Prof. Dr. Mecit Vural ve Birsel Gonca

SONUÇ

Aybarshan Çiftliği, Ankara’nın bozkırında nelerin yetişebileceğini gösteren sıra dışı bir bahçe.

Aronya ile başlayan yolculuk, yüzlerce bitkinin bir arada yetiştirildiği büyük bir çeşitlilik çalışmasına dönüşmüş.

Kekikler…

Mürverler…

Tıbbi ve aromatik bitkiler…

Çiçekler…

Arılar…

Kelebekler…

Sera…

Geçmişin tarım araçları…

Ve eğitim çalışmaları…

Hepsi aynı bahçede buluşuyor.

Mustafa Sami Barshan’ın toprağa attığı bu imza, emeğin ve azmin neleri değiştirebileceğini gösteriyor.

Ankara’nın toprağına güvenildiğinde…

Araştırıldığında…

Denendiğinde…

Ve sabırla çalışıldığında ortaya renkli, canlı ve umut veren bir tablo çıkıyor.

Bu mümbit toprakların değerinin her zaman bilinmesi dileğimizle…

Dr. Necati Yalçın
Eğitimci ve Yazar
Gazete Ankara Dijital Haber Portalı Köşe Yazarı
nyalcin@gazeteankara.com.tr