Her Düzeyde Gerekli İki Temel Beceri

İletişim ve iş birliği, etkili ekip çalışmasını yönlendiren, ortak hedeflere ulaşmak için bilinçli bilgi paylaşımını ve ortak çabayı gerektiren birbirine bağlı süreçlerdir. İletişim iş birliğini mümkün kılarken, iş birliği ise kaynakları paylaşmak ve görevleri tamamlamak için rollerin uyumlu hale getirilmesini içerir.

Birlikte, performansı artırır, güven oluşturur ve sorunsuz, verimli operasyonlar sağlar. Bu nedenle iletişim ve işbirliği, her işletmede, her kurum veya kuruluşta her düzeydeki elemanda bulunması gereken özelliklerdir.

İletişim Nedir?

İletişim, ortak anlam oluşturmak ve istenen sonuçlara ulaşmak için bilgi alışverişinin yapıldığı sosyal bir süreçtir ve bir insanın hayatında çok önemli bir role sahiptir.

En genel anlamıyla, bireyin duygu, düşünce ve bilgilerini açık, doğru ve etkili bir biçimde ifade edebilmesi ve karşısındakini doğru anlayabilmesidir. Bu kapsamda sözlü ve yazılı ifade, aktif dinleme, empati kurma, geri bildirim verme ve alma gibi alt beceriler öne çıkar.

Etkili iletişim kurabilen çalışanlar, görev ve sorumluluklarını daha net kavrar, hata oranını azaltır ve işte belirsizlikleri minimize eder. Ayrıca açık iletişim ortamı güven duygusunu güçlendirir ve örgütsel bağlılığı artırır.

İşbirliği Nedir?

İşbirliği becerisi ise bireyin ortak bir hedef doğrultusunda başkalarıyla uyum içinde çalışabilme kapasitesini ifade eder.

Ekip çalışmasına yatkınlık, farklı görüşlere saygı, sorumluluk paylaşımı, çatışma yönetimi ve birlikte problem çözme bu becerinin temel bileşenleridir.

Modern iş ortamlarında görevler giderek daha karmaşık ve disiplinler arası hale geldiğinden, tek başına çalışma yerine ekip çalışma modeli yaygınlaşmıştır. Bu durum işbirliğini yalnızca bir tercih değil, aynı zamanda bir zorunluluk haline getirmiştir.

Bu Becerilere Sahip Bireyler Ne Yapar?

İletişim ve işbirliği becerilerine sahip bireyler, ortak hedeflere en etkili ve verimli şekilde ulaşmak için ekibin aktif bir üyesi olarak çalışırlar. Ekibin bir üyesi olduğunu hisseder ve ekibin hedefine ulaşması için çaba gösterirler.

İyi ilişkileri sürdürür, çatışma yaratan durumları en aza indirir ve çatışmaları stratejik olarak çözerler. Geri bildirim verir ve alırlar, eleştirileri dinlerler.

Ekip içinde anlayış oluşturur ve sürdürürler, sorumluluk alır ve ekip üyeleri arasında görev dağılımını dengelerler. İyi bir lider olur, çalışma grubundaki insanları aktif olarak dinlerler, başkalarıyla iş birliği içinde çalışırlar, her yerde iş birliğini teşvik ederler ve gerçekleştirilen faaliyetlerde meslektaşlarının katkısını ve çabasını takdir ederler.

Birilerinden bilgi almak için soru sorarlar, açıklama isterler ya da birilerine bilgi verirler. Bir teklifte bulunur ya da bir fikir ileri sürerler. Başka birisi tarafından yapılan bir teklifi ya da öne sürülen bir fikri desteklerler.

Bir teklifi ya da fikri geliştirerek ona yeni boyutlar kazandırırlar. Bir teklif ya da fikirden yola çıkarak daha gelişmiş bir teklif ya da fikir inşa ederler. Birilerini çeşitli nedenlerle sözlü ya da yazılı olarak işin ya da projenin dışında tutarlar.

Birilerini çeşitli özelliklerinden ötürü bir işe ya da projeye katarlar. Yapılan bir teklife ya da öne sürülen bir fikre karşı çıkarlar. Karşı çıkılması gereken yanlarını ortaya koyarlar. Farklı teklif ya da fikirleri ileri sürerler. Yapılanları ya da tartışılanları kısaca özetlerler.

Bu Beceriler Nasıl Geliştirilir?

İletişim ve işbirliği becerileri herhangi bir derste ya da belirli bir okul türünde ya da düzeyinde geliştirilemez. Bu beceriler, çocuğun akıl yürütmeye başladığı ilk günden ölünceye kadar her imkân ve fırsat kullanılarak geliştirilebilir.

Her düzeydeki okulda sunulan her dersin bu becerilerin öğretimi için sunduğu imkân ve fırsatlar farklıdır. Bu imkân ve fırsatlar, dersin amaçlarından vazgeçmeden sonuna kadar kullanılmalıdır.

Okullarda yönetici ve öğretmenler, evde anne, babalar, abiler, ablalar, işyerinde amirler ve üstler rol modeli olmalı; her imkân ve fırsatı bu becerilerin geliştirilmesi yönünde nasıl kullandığını göstermeli, bu konuda yaptıklarını da örnek olarak sunmalıdır.

Eğitimde Uygulanabilecek Yöntemler

Derslerin öğrenci merkezli olarak yapılması, derslerde probleme dayalı, projeye dayalı, işbirliğine dayalı, sorgulamaya dayalı öğretim stratejilerinin kullanılması, öğrencilerin iletişim ve işbirliği becerilerinin geliştirilmesine harika imkân ve fırsatlar sunacaktır.

Fikir üretme çalışmaları, sorgulamalar, tartışmalar yaptırmak, problem çözme, birlikte çalışma, sözlü ve yazılı iletişim kurma fırsatları yaratmak, yeni fikir ve uygulamaları takdir ve teşvik etmek özellikle ciddi katkı yapacaktır.

Sonuç: Birlikte Başarmanın Anahtarı

İletişim ve işbirliği, yalnızca bireysel başarıyı değil; ekip başarısını, kurumsal verimliliği ve toplumsal uyumu doğrudan etkileyen temel becerilerdir.

Prof. Dr. Ahmet MAHİROĞLU
Gazi Üniversitesi E. Öğretim Üyesi

Gazete Ankara DHP – Köşe Yazarı
amahiroglu@gazeteankara.com.tr