Film ve Diziler Birer Fikir ve Sanat Eseridir

Filmler ve diziler fikir ve sanat eserleridir. Televizyon kanalları bunların hizmete sunulduğu başlıca ortamlardır. Filmlerin ve dizilerin yapımında yapımcı, yönetmen, senarist, oyuncu, müzisyen gibi birçok taraf vardır.

Taraflar bir film ve dizide maddi ve manevi haklara sahiptir. 1995 sonrası yapımlarda yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo ve diyalog yazarı eserin sahipleri sayılır. Film yapımcısı, filmin çoğaltılması, dağıtılması, satılması ve dijital platformlarda iletimi (umuma iletim) üzerinde doğrudan hak sahibidir.

Uygulamada, oyuncular ve diğer eser sahipleri mali haklarını, yani maddi ve manevi haklarını yapımcıya veya yayımlayan kuruluşa sözleşmelerle devreder.

Televizyon Yayınlarında Reklam Uygulamaları

Bu yapıya uygun olarak filmler ve diziler televizyon kanallarında halka sunulmaktadır. Bu film ve diziler gösterilirken aralar verilmekte, bu aralarda reklamlar yapılmaktadır. Bazı dizi ve filmlerin içinde de reklamlar vardır.

Ancak bazı kanallarda dizi film gösterilirken alt yazı veya dipnot şeklinde bir reklam kuşağı film karesinin önemli bir kısmını kapatmaktadır.

Reklam olmayan, çocuklara yatma vaktinin geldiğini hatırlatan “İyi Geceler Çocuklar” videosu da film ya da dizi ekranı kısmen kapatılarak gösterilmektedir.

Bazı hallerde bu reklam ya da iyi geceler videosu film karesinin mutlak görülmesi gereken önemli bir özelliğini kapatarak filmin ya da dizinin anlaşılmasına mani olmaktadır.

Eserin Bütünlüğü Neden Önemlidir?

Burada yapılan şey, filmin ya da dizinin bütünlüğünü bozmaktır.

Eserin bütünlüğünü korumak, varlığını önemli ölçüde bu eserleri göstererek sürdüren televizyon kanallarının ve bu eserin ortaya çıkmasına katkıda bulunan bütün paydaşların temel görevi olmalıdır.

Ancak buradan elde edilen kazanç öylesine cazip olmalı ki, eserin bütünlüğünün bozulması onları rahatsız etmemektedir.

Yapımcıların ve Paydaşların Sorumluluğu

Film ya da dizi yapımcılarının ve diğer paydaşların bu konuda tepki göstermeleri beklenir. Ancak film ya da dizilerini önemli bir kanalda gösterebilmek onlar için çok önemlidir.

Muhtemelen bu reklamlardan bir pay da alıyorlardır. Filmler ve diziler para kazanmak için çekildiğine göre reklamlardan da pay alınabilir.

Ancak çekilen filmin ya da dizinin her karesinin her bir milimetre karesi o bütünün vazgeçilmez bir parçasıdır.

Film ya da dizi gösterilirken başka bir şeyle asla kapatılmamalıdır.

Alternatif Yayın Yöntemi Mümkündür

Televizyon yayın araçlarında, film ya da dizi gösterilirken ille de bir şey daha yayınlanacaksa, ekranda film ya da dizi karesini küçülterek oluşturulan alt boşlukta yayınlama imkânı vardır.

Bazı televizyon kanalları bunu yapmaktadır.

Kültüre ve Emeğe Saygı Meselesi

Televizyon kanalı yöneticilerine, Radyo Televizyon Üst Kuruluna, dizi ve film yapımcılarına ve haklarını film yapımcılarına devreden yönetmen, senarist, oyuncu, müzisyen ve bütün katılımcılara sesleniyorum.

Film ya da dizinin her bir karesinin her bir milimetre karesi o fikir ve sanat eserinin ayrılmaz bir parçasıdır.

Hiçbir bahane ile gösteri sırasında film ya da dizi karesinin bir milimetre karesinin bile kapatılmasına izin vermeyin.

Bunu yaparsanız yaptığınız işe saygınız ortaya çıkar. Yaptığı işe saygısı olmayana kimse saygı göstermez.

Kadir Gecesi Vesilesiyle Bir Temenni

Bugün mübarek Kadir Gecesi vesilesiyle; emeğe, sanata, düşünceye ve ortaya konulan eserlere gösterilen saygının toplum hayatımızda daha güçlü biçimde yer bulmasını temenni ediyorum.

Bu mübarek gecenin ülkemize, milletimize ve bütün insanlığa hayırlar getirmesini diliyorum.

Esen kalın.

Prof. Dr. Ahmet MAHİROĞLU
Gazi Üniversitesi E. Öğretim Üyesi

Gazete Ankara DHP – Köşe Yazarı
amahiroglu@gazeteankara.com.tr