Ankara – GA Dijital Haber Portalı / Sağlık Haberleri- Yaşam süresinin uzamasıyla birlikte demans, ileri yaşlarda toplum sağlığını etkileyen önemli sorunlardan biri hâline geliyor. Acıbadem Bayındır Kavaklıdere Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Nil Sürsal, demans vakalarının yaklaşık yüzde 65’inin Alzheimer hastalığıyla ilişkili olduğunu bildirdi.

Sürsal’ın İhlas Haber Ajansına yaptığı açıklamaya göre demans görülme sıklığı 60–65 yaş grubunda yaklaşık yüzde 1 düzeyindeyken 75–79 yaşlarında yüzde 6’ya, 80 yaş ve üzerinde ise yüzde 20’nin üzerine çıkıyor.

Uluslararası sağlık kaynakları da Alzheimer hastalığının demansın en yaygın nedeni olduğunu; vakaların yaklaşık yüzde 60–80’ini oluşturduğunu belirtiyor.

Her unutkanlık demans anlamına gelmiyor

Normal yaşlanma sürecinde beyin işlevlerindeki yavaşlamaya bağlı olarak karmaşık problemleri çözmenin daha uzun sürebileceğini belirten Sürsal, her unutkanlığın demans veya Alzheimer belirtisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.

Alzheimer hastalığında beyinde zamanla bazı proteinlerin biriktiğini, sinir hücrelerinin zarar gördüğünü ve beyin dokusunda küçülme meydana gelebildiğini anlatan Sürsal, şu bilgileri verdi:

“Hastalık ilerledikçe özellikle beynin bazı bölgelerinde belirgin bir hacim kaybı ortaya çıkıyor. Bu değişiklikler hafıza, düşünme, konuşma ve günlük işleri yapma gibi birçok zihinsel becerinin giderek bozulmasına yol açabiliyor.”

Hastalık yavaş ve aşamalı ilerliyor

Alzheimer hastalığının genellikle yavaş ve aşamalı biçimde ilerlediğini kaydeden Sürsal, sürecin hafif bilişsel bozukluk ile erken, orta ve ileri evreler üzerinden değerlendirilebildiğini ifade etti.

Hafif bilişsel bozukluk döneminde kişinin yaşı ve eğitim düzeyi dikkate alındığında beklenenden daha fazla unutkanlık görülebiliyor. Hastalığın ilerleyen dönemlerinde yeni öğrenilen bilgileri unutma, aynı soruları tekrarlama, eşyaların yerini karıştırma ve doğru kelimeyi bulmakta zorlanma ortaya çıkabiliyor.

Orta evrede kişi giyinme ve banyo yapma gibi günlük faaliyetlerde desteğe ihtiyaç duyabiliyor; bulunduğu yeri karıştırma, kaybolma ve el becerilerinde bozulma yaşanabiliyor. İleri evrede ise konuşarak iletişim kurma, yürüme ve tuvalet ihtiyacını kontrol etme güçlükleri görülebiliyor; kişi günün her saatinde bakıma ihtiyaç duyabiliyor.

Bu uyarı işaretleri göz ardı edilmemeli

Sürsal, Alzheimer hastalığının erken döneminde görülebilecek işaretleri şöyle sıraladı:

• Günlük yaşamı etkileyen unutkanlık

• Plan yapma ve problem çözmede güçlük

• Tarih ve zaman konusunda kafa karışıklığı

• Konuşma ve yazmada yeni başlayan sorunlar

• Duygu durumu ve kişilikte değişiklikler

• Karar verirken veya soruları yanıtlarken giderek daha fazla yardıma ihtiyaç duyma

Bu belirtiler tek başına Alzheimer tanısı anlamına gelmiyor. Ancak yeni başlamaları, giderek artmaları veya kişinin günlük yaşamını etkilemeleri hâlinde bir sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor. Uzman değerlendirmesi, benzer yakınmalara yol açabilen başka sağlık sorunlarının ayırt edilmesine de yardımcı oluyor.

Zihinsel ve fiziksel hareketlilik önem taşıyor

Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının Alzheimer ve demans riskinin azaltılmasında önem taşıdığını belirten Sürsal; kitap okuma, bulmaca çözme ve düzenli zihinsel faaliyetlerle zihnin aktif tutulmasını önerdi.

Sürsal ayrıca sosyal yaşamdan kopmamanın, düzenli sağlık kontrollerinin, tansiyon, diyabet ve yüksek kolesterolün kontrol altında tutulmasının; sağlıklı ve dengeli beslenme, düzenli uyku ve fiziksel aktivitenin önemli olduğunu kaydetti. Depresyon gibi ruhsal sorunların ihmal edilmemesi ve yaşamdan keyif almaya devam edilmesi de zihinsel sağlığın korunmasına yönelik öneriler arasında yer aldı.

İlgili uzman ve bilgilendirme bağlantıları

• Uzm. Dr. M. Nil Sürsal – Acıbadem Bayındır

• Demans (Bunama) Nedir? – Acıbadem

• Alzheimer Hastalığı Bilgi Sayfası – ABD Ulusal Yaşlanma Enstitüsü

Editör notu: Habere kaynaklık eden açıklama, İHA’nın aşağıda bilgileri verilen haberinden aktarılmış; temel sağlık bilgileri yukarıdaki kurumsal kaynaklarla karşılaştırılmıştır. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurulmalıdır.

İHA kaynak bilgisi: Ece Nur Öztürk – İHA, Ankara