Ankara – GA Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Politika Haberleri- Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonunda, Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi üzerindeki görüşmeler devam ediyor.

AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel başkanlığında toplanan Komisyonda, teklifin ilk imza sahiplerinin sunumlarının ardından siyasi parti temsilcileri teklifin amacı, kapsamı, uygulanma şartları ve hukuki sonuçları üzerine görüşlerini açıkladı.

TBMM’nin 8 Ağustos 2026 saat 06.09 itibarıyla güncellenen resmî açıklamasına göre, teklifin ilk imza sahiplerinin sunumlarıyla birlikte teklifin tümü üzerindeki görüşmeler yaklaşık 13 saat sürdü. Tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından maddelere geçilmesi kabul edildi ve maddelerin görüşülmesine başlandı.

Teklif 12 maddeden oluşuyor

Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, TBMM’de oluşturulan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun ilk toplantısını 5 Ağustos 2025’te yaptığını hatırlatarak, kanun teklifinin de bir yıl sonra 5 Ağustos 2026’da TBMM Başkanlığına sunulduğunu söyledi.

Yüksel’in verdiği bilgiye göre teklif yaklaşık 360 milletvekilinin imzasını taşıyor ve 12 maddeden oluşuyor. Yüksel, imza sayısının güçlü siyasi irade ve ortak uzlaşı mesajı taşıdığını ifade etti.

Uygulama için güvenlik tespiti ve MGK kararı şartı

Teklifin temel unsurlarından biri, düzenlemede öngörülen hukuki mekanizmaların uygulanmasının belirli koşulların gerçekleşmesine bağlanması.

Komisyonda açıklanan teklif hükümlerine göre, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı oluşumların fiilî varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor.

Bu tespitin ardından durumun Millî Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve buna ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması öngörülüyor.

Adalet Komisyonu Başkanı Yüksel, bu şart gerçekleşmediği sürece soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi dahil teklifte öngörülen hükümlerin uygulanamayacağını belirtti. Teklifin yalnızca PKK/KCK ve bununla bağlantılı oluşumları kapsadığını ifade etti.

AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül de kanunun yürürlüğe girmesinin tek başına erteleme kararlarının kendiliğinden uygulanması anlamına gelmeyeceğini belirterek, silahların tamamen teslim edilmesi, örgütün tasfiyesinin tespit ve teyit edilmesi ve MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması gerektiğini söyledi.

Soruşturma ve kovuşturmalarda 5 ve 10 yıllık erteleme

Komisyonda verilen bilgilere göre teklif, kapsama giren suçlarda suçun gerektirdiği cezanın üst sınırına göre farklı erteleme süreleri öngörüyor.

Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlardan yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl; üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların ise 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.

Teklif kapsamında kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin infazına ilişkin de belirli şartlara bağlı erteleme mekanizmaları bulunuyor.

Kasten öldürme suçu ve örgüt yöneticileri kapsam dışında

Teklifin uygulanmayacağı durumlara ilişkin hükümler de Komisyon görüşmelerinde açıklandı.

Cüneyt Yüksel, kasten öldürme suçu ile örgüt yöneticileri bakımından teklif kapsamındaki erteleme hükümlerinin uygulanmayacağını bildirdi.

Abdulhamit Gül ise örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen kasten öldürme suçlarının yanı sıra, 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçların veya bu tarihten önce verilen bu nitelikteki cezaların kapsam dışında tutulduğunu belirtti. Gül ayrıca örgüt mensuplarının örgüt faaliyeti dışındaki şahsi suçlarının da düzenleme kapsamında bulunmadığını söyledi.

Takip ve izleme mekanizması öngörülüyor

Teklifte uygulamanın takibi ve kurumlar arasındaki koordinasyona ilişkin düzenlemeler de bulunuyor.

Komisyondaki sunumlarda, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir takip ve koordinasyon kurulu oluşturulacağı, ayrıca TBMM bünyesinde bir İzleme Komisyonu kurulacağı belirtildi.

Teklifin hukuki niteliği komisyonda tartışıldı

Komisyon görüşmelerinin öne çıkan başlıklarından biri, düzenlemenin hukuki niteliği ve “af” tartışması oldu.

Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, teklifin bir af düzenlemesi olmadığını; mahkûmiyet hükümlerini ortadan kaldırmadığını, suçların hukuki niteliğini değiştirmediğini ve ceza sorumluluğunu kaldırmadığını savundu. Yüksel, devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin hukuki varlığını koruyacağını ifade etti.

MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay da teklifin af olmadığını belirterek düzenlemenin, şartların gerçekleşmesi halinde belirli suçlar bakımından soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinin belirli sürelerle ertelenmesini öngördüğünü söyledi. Akçay, örgütün lağvedilmesi ve silahların bırakılması şartları gerçekleşmeden teklif hükümlerinin işlemeyeceğini ifade etti.

İlk imza sahiplerinden farklı siyasi değerlendirmeler

Teklifin ilk imza sahiplerinden CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, partisinin TBMM Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun raporunda ortaya konulan çerçevede hukuki sürecin başlamasına ve silahların devreden çıkarılmasına yönelik çabalara ilkesel destek verdiğini söyledi. Alp, güvenlik ve toplumsal barışın hukuk ve demokrasi zemininde oluşturulması gerektiğini vurguladı.

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise “Terörsüz Türkiye” sürecini devletin bekası, iç cephenin güçlendirilmesi, hukukun üstünlüğü, demokratik katılım, toplumsal dayanışma ve ekonomik kalkınmayı kapsayan bir devlet politikası olarak değerlendirdi.

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit de teklifin ilk imza sahiplerinden biri olarak düzenlemeyi kalıcı barış ve ortak gelecek açısından önemli bir başlangıç olarak değerlendirdiklerini söyledi. Koçyiğit, bundan sonraki süreçte demokratik adımların da devam etmesi gerektiği görüşünü dile getirdi.

Yeni Parti’den “af” ve hukuk eleştirisi

Teklifin ilk imza sahiplerinin sunumlarının ardından Yeni Parti, İYİ Parti ve Yeni Yol Partisi milletvekillerinin talebi üzerine usul tartışması açıldı.

Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, teklifin hazırlanma biçimine yönelik eleştirilerde bulunarak partisinin teklife imza atmadığını söyledi. Emir, “infaz ertelenmesi” olarak getirilen düzenlemenin sonuçları itibarıyla af niteliği taşıdığını savundu ve karar mekanizmasına ilişkin itirazlarını dile getirdi.

Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin, teklifin bazı hükümlerinin Anayasa açısından sorunlu olduğunu ileri sürerken, İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz düzenlemenin kapsamına yönelik eleştirilerini aktardı.

DEM Parti milletvekilleri ise teklifin kalıcı barış için bir imkân oluşturabileceğini belirtirken eksik gördükleri hususlarda ortak akıl arayışını sürdüreceklerini ifade etti. Yeni Parti İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer de teklifin bazı olumlu yönleri bulunduğunu ancak silahsızlanmanın demokratikleşme ve hukukun üstünlüğünü güçlendirecek adımlarla desteklenmesi gerektiğini söyledi.

13 saatlik görüşmenin ardından maddelere geçildi

Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, maddelere geçilmesini oylamaya sundu.

Maddelere geçilmesinin kabul edilmesi sırasında İYİ Parti milletvekillerinin tepkisi üzerine kısa süreli tartışma yaşandı. TBMM’nin resmî kaydına göre, ilk imza sahiplerinin sunumlarıyla birlikte teklifin tümü üzerindeki görüşmeler 13 saat sürdü ve ardından teklifin maddelerinin görüşülmesine başlandı.

Kanun teklifi henüz yasalaşmış değil. TBMM Adalet Komisyonundaki yasama süreci devam ediyor.

Kaynak: Türkiye Büyük Millet Meclisi – Adalet Komisyonu / Meclis Haberleri