ANKARA – Gazete Ankara DHP Haber Merkezi / Ramazan Haberleri – Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), dinî sorulara verdiği cevaplarda izlediği yöntemi resmî internet sitesinde kamuoyuyla paylaştı. Kurul, fetva faaliyetinin Kur’an ve Sünnet başta olmak üzere icma, kıyas ve müçtehit imamların içtihatları çerçevesinde yürütüldüğünü belirtiyor.

Kurulun kendi ifadesiyle fetva yöntemi; “İslam dininin temel bilgi kaynaklarını ve metodolojisini, tarihî tecrübesi ile güncel talep ve ihtiyaçları dikkate alarak dinî konularda karar vermek, görüş bildirmek ve dinî soruları cevaplandırmak” esasına dayanıyor.

Bu çerçeveye ilişkin ayrıntılar, Din İşleri Yüksek Kurulu’nun “Fetva Yöntemimiz” başlıklı resmî sayfasında yer alıyor:
https://kurul.diyanet.gov.tr/FetvaYontem =>Din İşleri Yüksek Kurulu – Fetva Yöntemimiz

Fetva Verirken Hangi İlkeler Esas Alınıyor?

Kurul açıklamasında, fetva verirken şu esasların gözetildiği belirtiliyor:

• Kur’an ve Sünnet temel referans kabul ediliyor.
• Sahabe kavilleri ve icma dikkate alınıyor.
• Müçtehit imamların içtihatlarından yararlanılıyor.
• Yeni meselelerde kıyas ve genel ilkeler ışığında değerlendirme yapılıyor.
• Örfe dayalı kayıtlar İslam’ın değişmez hükmü olarak görülmüyor.
• Dinî konularda “münferit ya da şâz görüşler” gündeme taşınmıyor.

Buradaki “şâz” kavramı, İslam hukuk literatüründe çoğunluk tarafından benimsenmemiş, ana görüş çizgisine aykırı ve zayıf kabul edilen münferit görüşler için kullanılan teknik bir terim olarak biliniyor.

Fetva Hukuki Mi, Dini Mi Bağlayıcı?

Din İşleri Yüksek Kurulu, zaman zaman hukukî boyutu da bulunan sorularla karşılaşıldığını; bu gibi durumlarda “kaza–fetva” ayrımına özen gösterildiğini belirtiyor.

Kurulun verdiği cevapların hukukî bağlayıcılık taşımadığı, yalnızca “diyanî hüküm” niteliğinde olduğu ifade ediliyor. Dolayısıyla fetvanın kabul edilip edilmemesi, kişinin bireysel dindarlığı ile ilgili görülüyor. 
 

Örnek Fetva: “Reenkarnasyon İnancının İslâm’da Yeri Var Mıdır?”

Kurulun resmî sitesinde yer alan örnek cevaplardan biri de “Reenkarnasyon inancının İslâm’da yeri var mıdır?” sorusuna ilişkin değerlendirme.

Cevapta, ruh göçü ya da tenasüh olarak ifade edilen reenkarnasyon inancının daha çok Hint kültüründe geliştiği; Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam’da bir kimsenin ölümüyle ruhunun başka bir varlıkta yeniden bedenleneceği inancının yer almadığı belirtiliyor.

Kur’an-ı Kerim’de kişinin dünyaya tekrar dönmeyeceğine işaret eden ayetler bulunduğu hatırlatılarak, İslam’da ruh göçü anlayışının kabul edilmediği ifade ediliyor.

Söz konusu fetvanın tam metnine şu bağlantıdan ulaşılabiliyor:
https://kurul.diyanet.gov.tr/Karar-Mutalaa-Cevap/39696/reenkarnasyon-inancinin-islamda-yeri-var-midir =>Reenkarnasyon İnancının İslâm’da Yeri Var Mıdır?

Diyanet Fetva Hattı Nasıl Ulaşılır?

Vatandaşlar dinî sorularını Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı fetva hizmet kanalları üzerinden iletebiliyor. Kurulun yöntem ve kararlarına ilişkin bilgiler de doğrudan resmî internet sitesi üzerinden kamuoyuna açık biçimde yayımlanıyor.

Bu yaklaşım, dinî konularda bilgiye dayalı, metodolojik ve kurumsal bir çerçeve oluşturmayı hedefliyor.

Haber Editörü: Hasan Mutlu
İletişim: bilgi@gazeteankara.com.tr
Gazete Ankara WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32

Dr. Oğuz POYRAZOĞLU

Gazete Ankara Dijital Haber Portalı RAMAZAN