Ankara – GA Dijital Haber Portalı / Politika Haberleri- Millî İstihbarat Akademisi (MİA), İsrail’in yayılmacılık politikalarının tarihsel, ideolojik, siyasi, askerî ve jeopolitik temellerini inceleyen “İsrail Yayılmacılığının Anatomisi” başlıklı kapsamlı raporunu 23 Ekim 2026'da kamuoyunun gündemine taşıdı.

Akademinin Ekim 2026 tarihli, 82 sayfalık çalışmasında İsrail’in Gazze, Batı Şeria, Lübnan ve Suriye’deki uygulamaları ile bölgesel hegemonya arayışı değerlendirilirken, ABD desteğinin rolü, Türkiye’nin karşı karşıya bulunduğu stratejik riskler ve bölgesel güvenliğin geleceğine ilişkin politika önerileri ele alındı.

Raporda İsrail’in güvenliğini çevresindeki ülkelerin askerî ve siyasi kapasitelerini sınırlandırmak üzerine kurduğu, Türkiye’nin ise komşu devletlerin egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesini esas alan farklı bir güvenlik yaklaşımı benimsediği ifade edildi.

Çalışmanın öne çıkan değerlendirmelerinden biri, İsrail’in 7 Ekim 2023 sonrasında izlediği politikaların önceki dönemlerden farklı olarak Gazze’de soykırıma dönüşen bir aşamaya ulaştığı yönünde oldu.

Talha Köse: İsrail’in yayılmacılığı küresel güvenlik sorununa dönüştü

Millî İstihbarat Akademisi Başkanı Prof. Dr. Talha Köse, raporun ön sözünde İsrail’in Gazze, Batı Şeria, Lübnan ve Suriye’deki uygulamalarının yalnızca bölgesel değil, uluslararası güvenlik bakımından da ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtti.

Köse, İsrail’in Gazze’de soykırıma ulaştığını ifade ettiği eylemleri, Batı Şeria’da idari ilhaka dönüşen işgali ve Lübnan ile Suriye’de genişleyen fiilî işgal alanlarının barış ve istikrar açısından derin bir kırılmaya işaret ettiğini kaydetti.

İsrail’in Suriye’den Doğu Akdeniz’e, Kızıldeniz’den Afrika Boynuzu’na uzanan coğrafyada hareket alanını genişletme arayışının Filistin meselesinin ötesine geçtiğine dikkat çeken Köse, iki devletli çözümün İsrail’in izlediği politikalar nedeniyle fiilen çıkmaza sürüklendiğini vurguladı.

Köse'nin değerlendirmesine göre İsrail’in güvenlik politikası, bölgedeki ülkelerin güçlü ve istikrarlı yapılara dönüşmesinden ziyade zayıf, parçalı ve dış müdahaleye açık kalmaları üzerinden şekilleniyor.

Türkiye'nin yaklaşımı ise bölge devletlerinin egemenliğinin korunmasına, kurumsal yapılarının güçlendirilmesine ve karşılıklı güvenliğe dayalı bir bölgesel düzen oluşturulmasına dayanıyor.

Raporda üç boyutlu yayılmacılık modeli ortaya konuldu

Akademinin çalışmasında İsrail’in yayılmacılık politikalarının yalnızca askerî işgaller ve sınır değişikliklerinden oluşmadığı belirtildi.

Raporda bu politikalar üç temel boyutta incelendi:

• Toprak temelli yayılmacılık: Fiilî işgal, askerî kontrol alanları, yeni yerleşimler ve stratejik bölgeler üzerinde kalıcı denetim oluşturulması.

• Hukuki-idari yayılmacılık: İşgal altındaki bölgelerin hukuk, planlama, yerel yönetim ve idari düzenlemeler yoluyla İsrail'in kurumsal sistemine bağlanması.

• Demografik yayılmacılık: Nüfusun yerinden edilmesi, yerleşim alanlarının yeniden düzenlenmesi, ikamet ve geri dönüş imkânlarının sınırlandırılması.

Rapora göre bu üç uygulama birbirini tamamlayarak sahada oluşturulan fiilî durumların kalıcı siyasi ve idari yapılara dönüşmesini sağlıyor.

Özellikle Batı Şeria’da yerleşim politikaları ve farklı hukuk rejimleri üzerinden yürütülen uygulamaların, resmî bir ilhak kararı olmaksızın fiilî ilhak niteliği taşıyan sonuçlar doğurduğu belirtildi.

Gazze için çarpıcı değerlendirme: Yayılmacılık soykırıma dönüştü

Raporun sonuç bölümünde, 7 Ekim sonrasında İsrail'in uzun süredir devam eden yayılmacılık stratejisinde önemli bir kırılma yaşandığı kaydedildi.

Akademi, Gazze’deki askerî operasyonları, zorunlu nüfus hareketlerini, sivil altyapının tahribatını ve nüfusun yaşadığı alanların yeniden düzenlenmesini demografik yayılmacılık çerçevesinde ele aldı.

Raporda, bu sürecin Gazze’de soykırıma dönüşen bir aşamaya ulaştığı değerlendirmesi yapıldı.

İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikaları ve Gazze'deki uygulamalarının Filistin devletinin gelecekte sahip olabileceği coğrafi, siyasi ve kurumsal zemini giderek daralttığı ifade edildi.

Çalışmada, Filistin devletinin kurulabilmesi için gerekli koşulların ortadan kalkmasının yalnızca Filistinlileri değil, bölgesel güvenlik düzenini ve iki devletli çözümün uygulanabilirliğini de tehdit ettiği vurgulandı.

Radikal sağın güçlenmesi İsrail politikalarında kalıcı dönüşüm oluşturuyor

Raporda İsrail siyasetindeki radikal sağ hareketlerin güçlenmesi ile yayılmacılık politikalarının kurumsallaşması arasındaki ilişki ayrıntılı biçimde incelendi.

Daha önce siyasi sistemin dışında veya çevresinde konumlanan radikal dinî ve milliyetçi hareketlerin zaman içerisinde devletin karar alma mekanizmalarında etkili hâle geldiği belirtildi.

Yerleşimci hareketlerle bağlantılı kadroların bakanlıklar ve bürokratik kurumlarda görev üstlenmesinin, işgal politikalarının hükümet değişikliklerinden bağımsız biçimde sürdürülebilmesine imkân sağladığı ifade edildi.

Akademinin değerlendirmesine göre İsrail’de bir hükümet veya lider değişikliği, sahada oluşan hukuki, idari ve demografik yapıların kendiliğinden ortadan kalkması için yeterli olmayabilir.

Bu nedenle raporda, İsrail'in yayılmacılığının yalnızca mevcut siyasi yönetimin tercihleriyle açıklanamayacağı, daha kapsamlı bir kurumsal ve toplumsal dönüşümün sonucu olduğu görüşüne yer verildi.

Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni dönem: Yapısal stratejik rekabet

Raporun Türkiye açısından en dikkat çekici tespitlerinden biri, iki ülke arasındaki ayrışmanın artık yalnızca Filistin sorunu veya dönemsel diplomatik krizlerle açıklanamayacağı değerlendirmesi oldu.

Akademiye göre Türkiye ve İsrail, bölgesel güvenliğin nasıl sağlanacağı konusunda birbirinden farklı iki stratejik yaklaşımı temsil ediyor.

Türkiye'nin yaklaşımı, bölge devletlerinin toprak bütünlüklerinin korunmasını, merkezi yönetimlerin güçlendirilmesini, terör örgütlerinin hareket alanlarının daraltılmasını ve bölgesel ekonomik bağlantıların artırılmasını esas alıyor.

İsrail'in güvenlik anlayışı ise raporda, çevresindeki aktörlerin askerî ve stratejik kapasitesinin sınırlandırılması ve gerektiğinde bu ülkelere müdahale edilebilecek bir hareket alanının korunması üzerinden değerlendiriliyor.

Raporda, Türkiye'nin bölgesel etkinliğinin artmasının İsrail'in tek taraflı müdahale kapasitesini sınırlandırabilecek bir gelişme olduğu belirtiliyor.

Suriye, iki ülkenin güvenlik anlayışlarının karşı karşıya geldiği başlıca alan

Çalışmada Suriye, Türkiye ile İsrail arasındaki stratejik rekabetin en açık biçimde görüldüğü coğrafyalardan biri olarak değerlendirildi.

Türkiye'nin Suriye'de merkezi devlet kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik yaklaşımının, İsrail'in bölgede sürdürmek istediği askerî hareket serbestisiyle çeliştiği ifade edildi.

Rapora göre İsrail açısından Suriye'nin askerî bakımdan güçlenmesini önlemek ve Türkiye'nin Suriye üzerindeki bölgesel etkinliğini sınırlandırmak giderek birbirini tamamlayan stratejik hedeflere dönüşüyor.

Bu çerçevede Suriye'nin egemenliğinin korunması, devlet kurumlarının güçlendirilmesi ve ülkenin dış müdahalelere açık bir yapıya dönüşmesinin önlenmesi, Türkiye'nin bölgesel güvenlik çıkarları bakımından öncelikli konular arasında gösterildi.

Doğu Akdeniz'den Afrika Boynuzu'na uzanan rekabet uyarısı

Raporda Türkiye ile İsrail arasındaki stratejik ayrışmanın Doğu Akdeniz, Kızıldeniz, Afrika Boynuzu ve Balkanlar'a uzanan geniş bir coğrafyada etkili olduğu belirtildi.

İsrail'in Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile geliştirdiği savunma, enerji ve teknoloji ilişkileri, Türkiye'nin bölgesel hareket alanını sınırlandırabilecek gelişmeler arasında değerlendirildi.

Somaliland'ın tanınmasına ilişkin İsrail politikası da Afrika Boynuzu'ndaki jeopolitik rekabet bağlamında ele alındı.

Çalışmada, enerji güzergâhları, ulaştırma koridorları, deniz yetki alanları ve savunma ortaklıklarının gelecekteki bölgesel güç dengelerini belirleyebilecek stratejik unsurlar olduğu vurgulandı.

Türkiye'nin bu gelişmeler karşısında yalnızca askerî tedbirlere dayanmayan, diplomasi, ekonomi, savunma ve bölgesel iş birliklerini birlikte değerlendiren çok katmanlı bir strateji geliştirmesi gerektiği belirtildi.

ABD desteği İsrail'in askerî kapasitesinde belirleyici

Millî İstihbarat Akademisinin raporunda ABD'nin İsrail'e sağladığı askerî, ekonomik, diplomatik ve teknolojik desteğin bölgedeki güç dengeleri üzerindeki belirleyici etkisi de incelendi.

İsrail'in gelişmiş askerî ve istihbari imkânları sayesinde uzak coğrafyalarda operasyonlar yürütebildiği, ancak uzun süreli ve yüksek yoğunluklu savaşları tek başına sürdürebilme kapasitesinin sınırlı olduğu değerlendirildi.

Raporda, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın İsrail'in askerî operasyonlarının sürdürülebilirliği bakımından ABD desteğine duyduğu yapısal bağımlılığı ortaya koyduğu ifade edildi.

Bununla birlikte Gazze'deki gelişmelerin özellikle ABD'deki genç kuşaklar arasında İsrail politikalarına yönelik eleştirileri artırdığına işaret edilerek bu toplumsal değişimin uzun vadede Washington'ın İsrail'e verdiği desteğin siyasi zeminini etkileyebileceği belirtildi.

İsrail'in askerî kazanımları kalıcı bölgesel üstünlük sağlamıyor

Raporda İsrail'in askerî ve teknolojik üstünlüğünün çevresindeki ülkeler üzerinde kısa vadeli avantajlar oluşturabildiği, ancak bu avantajların kalıcı bir bölgesel hegemonya kurmak için yeterli olmadığı görüşüne yer verildi.

Akademinin değerlendirmesine göre askerî operasyonlarla oluşturulan güvenlik alanları, uzun vadede yeni çatışmaları, misilleme ihtimallerini ve alternatif güvenlik ortaklıklarını teşvik edebiliyor.

Bu nedenle İsrail'in çevresindeki ülkelerin kapasitelerini zayıflatmaya dayalı güvenlik anlayışının, zaman içerisinde kendi güvenliğini de aşındıran sonuçlar ürettiği belirtiliyor.

Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge sürecine stratejik önem

Raporda, Türkiye'nin terörle mücadele ve bölgesel istikrar politikaları da İsrail'in yayılmacılığı karşısında oluşturulabilecek stratejik dayanıklılık kapsamında ele alındı.

Özellikle Türk, Kürt ve Arap toplumları arasındaki siyasi, ekonomik ve toplumsal ilişkilerin güçlendirilmesinin dış müdahalelere açık kırılganlıkları azaltabileceği ifade edildi.

Akademi, Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge sürecinin başarıya ulaşması hâlinde, silahlı örgütlerin bölgesel ilişkiler üzerindeki etkisinin azalabileceği ve dış aktörlerin etnik farklılıkları müdahale gerekçesine dönüştürme imkânlarının sınırlandırılabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Çalışmada bu yaklaşımın farklı toplumsal kimliklerin ortadan kaldırılmasını değil, siyasi temsilin, ekonomik katılımın ve güvenlik taleplerinin meşru kurumlar aracılığıyla karşılanmasını esas aldığı belirtildi.

Rapora göre toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi, diplomatik ve askerî güvenlik politikalarını tamamlayan uzun vadeli bir stratejik dayanıklılık unsuru niteliği taşıyor.

Türkiye için öneri: Karşı hegemonya değil, çoğulcu bölgesel güvenlik düzeni

Millî İstihbarat Akademisi, Türkiye'nin İsrail'in bölgesel politikalarına karşı geliştirebileceği stratejiyi de raporun sonuç bölümünde değerlendirdi.

Çalışmada Türkiye'nin İsrail'in her hamlesine benzer yöntemlerle karşılık vermesinin veya Türkiye merkezli yeni bir hegemonik yapı kurmaya çalışmasının sürdürülebilir bir çözüm olmadığı belirtildi.

Bunun yerine bölge devletlerinin egemenliğini güçlendiren, askerî ve siyasi kapasitelerini geliştiren, ekonomik bütünleşmeyi destekleyen ve stratejik seçeneklerini artıran bir güvenlik mimarisinin oluşturulması önerildi.

Bu yaklaşımın Filistin, Suriye, Lübnan ve Irak başta olmak üzere bölgedeki devletlerin dış müdahalelere karşı dayanıklılığını artırabileceği kaydedildi.

Akademinin değerlendirmesinde, Türkiye'nin askerî ve diplomatik kapasitesi ile tarihsel bağlarının, adil, katılımcı ve çoğulcu bir bölgesel güvenlik düzeninin geliştirilmesi açısından önemli imkânlar sunduğu vurgulandı.

Raporun temel sonucu: Bölgesel güvenliğin geleceği devletlerin dayanıklılığına bağlı

Millî İstihbarat Akademisinin çalışması, İsrail'in yayılmacılık politikalarının yalnızca askerî kapasiteyle değil; ideolojik meşruiyet, siyasal kurumsallaşma, toplumsal dönüşüm ve uluslararası destek mekanizmalarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaştı.

Raporda, İsrail'in bölgesel hareket alanının sınırlandırılmasının yalnızca askerî güç dengelerine bağlı olmadığı, çevresindeki devletlerin ve toplumların egemen, bütünleşmiş ve kendi güvenliklerini sağlayabilir yapılara dönüşmesiyle de doğrudan ilişkili olduğu ifade edildi.

Çalışmanın Türkiye açısından öne çıkardığı stratejik sonuç, bölgesel güvenliğin yalnızca tehditlere karşı koyarak değil, komşu ülkelerin kurumsal kapasitesini, egemenliğini ve toplumsal dayanıklılığını güçlendirerek sağlanabileceği yönünde oldu.

Böylece Millî İstihbarat Akademisinin Ekim 2026 raporu, İsrail'in yayılmacılık politikalarını incelemenin yanında, Türkiye'nin değişen Orta Doğu güvenlik ortamında izlemesi gereken stratejik yaklaşımlara ilişkin kapsamlı bir değerlendirme ortaya koydu.

Kaynak ve haber künyesi

Birincil kaynak: Millî İstihbarat Akademisi, İsrail Yayılmacılığının Anatomisi, Ekim 2026, 82 sayfa.

Resmî rapor: İsrail Yayılmacılığının Anatomisi – Tam Metin (PDF)

Haber kaynağı: İhlas Haber Ajansı (İHA) / Muhabir: Ece Nur Öztürk.

MİA'dan İsrail Raporu: Türkiye İçin Stratejik Güvenlik Uyarısı

Millî İstihbarat Akademisinin İsrail raporunda Gazze, Suriye, Doğu Akdeniz, ABD desteği ve Türkiye'nin bölgesel güvenlik stratejisi değerlendirildi.

Haber kategorisi: Politika

Haber alt kategorisi: Dış Politika / Millî Güvenlik