HABERLER

G[A]
30 Haziran 2026 08:31 | Son Güncelleme: 22 Temmuz 2026 17:43

Türkiye’nin Zaman Haritası: Uyku, Bakım Emeği ve Sosyal Medya Günlük Hayatı Yeniden Tanımlıyor

TÜİK’in 2025 Zaman Kullanım Araştırması, Türkiye’de günlük yaşamın görünmeyen dengesini ortaya koydu. 10 yaş ve üzerindeki bireyler günün en büyük bölümünü uykuya ayırırken, kadınların hanehalkı ve aile bakımına erkeklerden yaklaşık üç saat daha fazla zaman harcadığı belirlendi. Araştırma ayrıca son on yılda sosyal medya kullanımının iki katı aşan artışına, gazete ve dergi okuma oranındaki sert düşüşe dikkat çekti.

Ankara – GA Dijital Haber Portalı / Gündem Haberleri Servisi- Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılına ilişkin Zaman Kullanım Araştırması, Türkiye’de bireylerin bir gününü hangi faaliyetlere ayırdığını; yaş, cinsiyet ve çalışma durumuna göre ayrıntılı biçimde ortaya koydu. Araştırma, TÜİK tarafından daha önce 2006 ve 2015 yıllarında gerçekleştirilen çalışmanın üçüncü uygulaması niteliğini taşıyor.

Araştırma sonuçlarına göre 10 yaş ve üzerindeki bireyler, günlük ortalama 8 saat 55 dakikayı uykuya ayırıyor. Günlük zaman dağılımında uykuyu; 3 saat 15 dakika ile yemek ve diğer kişisel bakım, 2 saat 25 dakika ile istihdam faaliyetleri ve 2 saat 22 dakika ile hanehalkı ile aile bakımı izliyor.

Hafta sonu uyku süresi uzuyor

TÜİK verileri, hafta içi ve hafta sonu arasındaki zaman kullanımı farkını da gösterdi. Buna göre 10 yaş ve üzerindeki bireylerin uyku süresi hafta içinde günlük ortalama 8 saat 41 dakika, hafta sonunda ise 9 saat 28 dakika oldu.

Kadınların günlük ortalama uyku süresi 9 saat, erkeklerin ise 8 saat 49 dakika olarak hesaplandı. Bu durum, kadınların toplam uyku süresinin erkeklerden 11 dakika daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Çalışan erkekler istihdama günde 6 saat ayırıyor

Araştırmada 15 yaş ve üzerindeki bireylerin günlük faaliyetleri de ayrıca incelendi. Buna göre istihdamla ilgili faaliyetlere kişi başına ayrılan ortalama süre 2 saat 39 dakika oldu.

Çalışan bireylerde ise iş, iş arama ve diğer istihdam faaliyetlerine ayrılan günlük süre ortalama 5 saat 41 dakika olarak belirlendi. Çalışan erkekler günde ortalama 6 saat, çalışan kadınlar ise 4 saat 58 dakika istihdamla ilgili faaliyetlerde bulundu.

Bu veriler, ücretli çalışma ve işgücü piyasası bakımından kadınlar ile erkekler arasındaki zaman kullanım farkının sürdüğünü ortaya koyuyor.

Ev içi emekte kadınların yükü yaklaşık üç kat daha fazla

Araştırmanın en dikkat çekici başlıklarından biri hanehalkı ve aile bakımına ayrılan süre oldu.

15 yaş ve üzerindeki kadınlar, hanehalkı ve aile bakımına günlük ortalama 4 saat 3 dakika ayırırken; erkeklerde bu süre yalnızca 58 dakika olarak ölçüldü. Başka bir ifadeyle kadınlar, ev işleri ve aile bakımına erkeklerden günlük yaklaşık 3 saat 5 dakika daha fazla zaman ayırdı.

Çalışma durumu bu farkı ortadan kaldırmadı:

  • Çalışan kadınlar: 2 saat 38 dakika
  • Çalışan erkekler: 47 dakika
  • Çalışmayan kadınlar: 4 saat 33 dakika
  • Çalışmayan erkekler: 1 saat 17 dakika

Veriler, kadınların çalışma hayatına katılsa dahi ev içi bakım ve hanehalkı sorumluluklarının önemli bölümünü üstlenmeye devam ettiğini gösteriyor. Bu tablo; bakım ekonomisi, çocuk ve yaşlı bakımı hizmetleri, esnek çalışma modelleri ve toplumsal cinsiyet eşitliği politikaları bakımından da değerlendirilmesi gereken önemli bir gösterge niteliği taşıyor.

Günlük hayatın en az yer verdiği faaliyet: Spor

Araştırmaya göre bireylerin gün içinde en az zaman ayırdığı faaliyet spor ve doğa sporları oldu. Spor için ayrılan günlük ortalama süre yalnızca 12 dakika olarak hesaplandı.

Kadınlar spor ve doğa sporlarına günde ortalama 9 dakika, erkekler ise 16 dakika ayırdı. Sporun ardından en az zaman ayrılan faaliyetler ise şunlar oldu:

  • Hobiler ve oyunlar: 26 dakika
  • Gönüllü işler ve toplantılar: 37 dakika
  • Eğitim: 45 dakika
  • Ulaşım ve belirtilmemiş zaman kullanımı: 1 saat 1 dakika

Bu görünüm, fiziksel aktivitenin günlük yaşam içindeki payının oldukça sınırlı kaldığına işaret ediyor.

Çocuklar uyku, eğitim, oyun ve spora daha fazla zaman ayırıyor

Yaş gruplarına göre yapılan incelemede; uyku, eğitim, hobiler ve oyunlar ile spor ve doğa sporlarına en fazla zaman ayıran grubun 10-14 yaş aralığındaki çocuklar olduğu belirlendi.

Bu yaş grubundakiler:

  • Hobi ve oyunlara günde 1 saat 9 dakika,
  • Spor ve doğa sporlarına ise 27 dakika ayırdı.

Sosyal yaşam ve eğlence faaliyetlerine en fazla zamanı 15-24 yaş grubundaki gençlerin ayırdığı tespit edildi. Televizyon izleme, radyo ve müzik dinleme ile gönüllü işler ve toplantılar konusunda ise en yüksek sürelerin 55 yaş ve üzeri bireylerde olduğu görüldü.

Sosyal medya kullanımı 10 yılda iki katı aştı

Araştırmanın kültür, eğlence ve iletişim boyutundaki en çarpıcı değişim sosyal medya kullanımında yaşandı.

Son dört hafta içinde sosyal medyada vakit geçirdiğini belirten 10 yaş ve üzeri bireylerin oranı, 2015 yılında yüzde 33,9 iken 2025 yılında yüzde 71,7’ye yükseldi. Böylece sosyal medya kullanımı 10 yılda 37,8 puan arttı ve iki katı aşan bir büyüklüğe ulaştı.

Sosyal medyada vakit geçirenlerin oranı erkeklerde yüzde 77, kadınlarda ise yüzde 66,6 olarak ölçüldü.

Araştırmanın bu bölümü, dijital platformların yalnızca gençlerin değil, toplumun geniş kesimlerinin gündelik zaman kullanımında belirleyici bir unsur haline geldiğini ortaya koyuyor.

Gazete ve dergi okuma oranı yarıya yakın düştü

Sosyal medya kullanımındaki hızlı artışa karşılık, gazete, dergi ve benzeri yayınları okuyanların oranında dikkat çekici bir gerileme yaşandı.

2015 yılında bu faaliyetle ilgilendiğini belirtenlerin oranı yüzde 39,4 iken, 2025 yılında oran yüzde 20,1’e geriledi. Böylece gazete, dergi ve benzeri yayın okuma oranında son 10 yılda 19,3 puanlık düşüş kaydedildi.

Aynı dönemde bazı seçilmiş eğlence ve kültür faaliyetlerindeki değişim şöyle oldu:

Faaliyet 2015 2025 Değişim
Televizyon izlemek %94,6 %88,8 -5,8 puan
Sosyal medyada vakit geçirmek %33,9 %71,7 +37,8 puan
Akraba ziyaretinde bulunmak %69,9 %67,5 -2,4 puan
Arkadaş ziyaretinde bulunmak %55,7 %60,4 +4,7 puan
Eğlence ve sosyalleşme yerlerine gitmek %28,8 %35,3 +6,5 puan
Radyo dinlemek %39,6 %29,4 -10,2 puan
Gazete, dergi vb. okumak %39,4 %20,1 -19,3 puan
Sinemaya gitmek %9,8 %6,2 -3,6 puan
Günübirlik turlara veya doğa yürüyüşlerine katılmak %2,1 %5,9 +3,8 puan
Kütüphaneye gitmek %3,1 %4,9 +1,8 puan
İnternet kafeye gitmek %4,0 %1,0 -3,0 puan

Bu değişim, geleneksel medya tüketim biçimlerinin dijital platformlar karşısında gerilediğini; buna karşılık sosyalleşme, doğa etkinlikleri ve arkadaş ziyaretleri gibi bazı alanların güç kazandığını gösteriyor.

Televizyon hâlâ ilk sırada, ancak payı geriliyor

Araştırmada son dört hafta içinde yapılan eğlence ve kültür faaliyetlerinde televizyon izlemek, yüzde 88,8 ile ilk sırada yer aldı. Televizyonu sırasıyla sosyal medyada vakit geçirmek (%71,7) ve akraba ziyaretinde bulunmak (%67,5) takip etti.

Buna rağmen televizyon izleme oranının 2015’teki yüzde 94,6 seviyesinden 2025’te yüzde 88,8’e gerilemesi, ekran kullanımının televizyon merkezli yapıdan sosyal medya ve dijital platform ağırlıklı bir düzene doğru kaydığını gösteriyor.

Futbolun payı düşerken voleybol yükseldi

Son dört haftada gerçekleştirilen sportif faaliyetler arasında en yaygın etkinlik yürüyüş veya koşu oldu. Bu faaliyeti yapanların oranı yüzde 11,7 olarak belirlendi.

Yürüyüş ve koşuyu:

  • Futbol: %4,1
  • Aletli spor faaliyetleri: %2,5

izledi.

2015-2025 karşılaştırmasında futbol oynadığını belirtenlerin oranı yüzde 5,2’den yüzde 4,1’e düşerken, voleybol oynadığını belirtenlerin oranı yüzde 0,9’dan yüzde 1,4’e yükseldi.

Editör Notu

TÜİK’in Zaman Kullanım Araştırması, yalnızca bireylerin gününü nasıl geçirdiğini göstermiyor; aynı zamanda Türkiye’de çalışma yaşamı, bakım emeği, dijitalleşme, kültürel tüketim, spor alışkanlıkları ve kuşaklar arası yaşam ritmi hakkında önemli göstergeler sunuyor.

Özellikle kadınların ev içi bakım yükünün yüksekliği, spor için ayrılan sürenin sınırlılığı ve sosyal medyanın geleneksel okuma alışkanlıkları üzerindeki etkisi; sosyal politika, eğitim, sağlık, medya okuryazarlığı ve şehir yaşamı açısından birlikte ele alınması gereken başlıklar olarak öne çıkıyor.

Araştırmanın 2015 karşılaştırmasında kullanılan ikinci uygulama, 1 Ağustos 2014-31 Temmuz 2015 döneminde gerçekleştirildi. Bu nedenle TÜİK bültenindeki karşılaştırmalı verilerde söz konusu dönem “2015” olarak ifade ediliyor.

Haber Kaynağı: Türkiye İstatistik Kurumu Zaman Kullanım Araştırması, 2025. TÜİK’nin resmî veri portalındaki ilgili sayfa JavaScript gerektiriyor; haber, kurumun yayımladığı bülten ve ek tablolar esas alınarak hazırlandı.

Dr. Oğuz POYRAZOĞLU

Dr. Oğuz POYRAZOĞLU

Gazete Ankara Dijital Haber Portalı GÜNDEM

YORUM YAP

Yorumu Gönder

YORUMLAR (0)