Ankara- Gazete Ankara Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Ekonomi Haberleri- Gazete Ankara’da yayımlanan Prof. Dr. Hacı Mehmet Şahin’in son analizi, Türkiye ekonomisinin belki de en kritik kırılma noktasına odaklanıyor: Orta gelir tuzağı.

Kavram, teknik bir tartışma olmaktan çıkmış durumda. Artık mesele, Türkiye’nin yalnızca büyüyen bir ekonomi mi olacağı, yoksa yüksek gelirli ülkeler ligine yükselip yükselemeyeceğidir.

Büyüme Var, Sıçrama Neden Yok?

Türkiye uzun yıllar boyunca düşük maliyetli iş gücüne ve sanayi üretimine dayalı bir modelle önemli ilerleme kaydetti. Üretim arttı, ihracat genişledi, sanayi altyapısı güçlendi.

Ancak bu modelin sınırına gelindi.

Bugün ekonominin karşı karşıya olduğu temel sorun, büyümenin devam edip etmemesi değil; büyümenin niteliğidir. Çünkü düşük ve orta teknolojili üretime dayalı yapı, belirli bir noktadan sonra ekonomiyi yukarı taşıyamıyor.

Ekonomistler bu durumu tek bir kavramla özetliyor:
Orta gelir tuzağı.

Kritik Ayrım: Üretmek mi, Değer Üretmek mi?

Analizin merkezinde net bir tespit var:
Türkiye’nin sorunu üretim eksikliği değil, yüksek katma değer eksikliği.

Ülke üretmeye devam ediyor. Ancak:

• Yüksek teknoloji üretiminin payı sınırlı
• İhracatın kilogram başına değeri düşük
• Genç nüfusun potansiyeli yeterince inovasyona dönüşemiyor

Bu tablo, Türkiye’nin üretim ekonomisinden değer ekonomisine geçişte zorlandığını gösteriyor.

Çıkış Yolu Nerede?

Yazı, çözümü tek bir başlıkta değil, çok katmanlı bir dönüşümde arıyor.

1. Eğitim ve İnsan Sermayesi

Nitelikli iş gücü olmadan ekonomik sıçrama mümkün değil. Sistem, diploma üretmekten çok değer üreten bireyler yetiştirmeye odaklanmalı.

2. Ar-Ge ve Teknoloji

Yüksek katma değer, tesadüf değil; uzun vadeli yatırımın sonucudur. Türkiye’nin teknoloji ithal eden değil, üreten bir ekonomiye dönüşmesi gerekiyor.

3. Kurumsal Güven

Ekonomik kalkınmanın görünmeyen temeli güven. Hukukun üstünlüğü, şeffaflık ve öngörülebilirlik olmadan uzun vadeli yatırım ortamı kurulamaz.

4. İhracatın Dönüşümü

Düşük teknolojili ürünlerle küresel rekabette kalıcı üstünlük mümkün değil. Çözüm: markalı, yenilikçi ve yüksek teknolojili üretim.

Küresel Rekabette Sıkışma Riski

Dünya ekonomisi iki uçta ilerliyor:
Bir tarafta düşük maliyetle üretim yapan ülkeler, diğer tarafta ileri teknolojiyle yön veren ekonomiler.

Türkiye’nin riski, bu iki blok arasında sıkışmak.

Yazıya göre çıkış yolu açık:
Stratejik odaklanma ve eş zamanlı reform.

Uzun Vadeli Bir Karar Anı

Bu analiz, günübirlik ekonomi tartışmalarının ötesine geçiyor. Asıl mesaj net:

Türkiye’nin önünde artık teknik değil, stratejik bir tercih var.

• Ya mevcut üretim yapısıyla sınırlı kalacak
• Ya da yüksek teknoloji, güçlü kurumlar ve katma değer ekseninde yeni bir kalkınma modeline geçecek

Sonuç: Bir Ekonomi Hikâyesinden Fazlası

Bu tartışma yalnızca ekonomik büyüme meselesi değil.
Bu, Türkiye’nin önümüzdeki 30–50 yılını belirleyecek bir yol ayrımı.

Çünkü günümüz dünyasında refahı belirleyen şey üretim miktarı değil;
üretilen değerin niteliği.

Yazının tamamını okumak için ziyaret edebilirsiniz
https://www.gazeteankara.com.tr/writers/prof-dr-h-mehmet-sahin/turkiyenin-orta-gelir-tuzagini-asmasinin-kritik-yollari-6540 

Haber Editörü: Dr. Oğuz poyrazoğlu
İletişim: opoyrazoglu@gazeteankara.com.tr
Gazete Ankara WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32

Dr. Oğuz POYRAZOĞLU

Gazete Ankara Dijital Haber Portalı EKONOMİ