ANKARA – GA Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Ekonomi Haberleri – Türkiye İstatistik Kurumu, Satınalma Gücü Paritesi (Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları), 2025 verilerini yayımladı. Açıklanan verilere göre Türkiye’nin tüketim mal ve hizmetlerine ilişkin fiyat düzeyi endeksi 2025 yılında 60 olarak gerçekleşti. TÜİK’in yayımladığı karşılaştırmalı tabloda Avrupa Birliği 27 ülke ortalaması 100 kabul edilirken, Türkiye’nin genel tüketim sepetinde AB ortalamasının belirgin şekilde altında kaldığı görüldü.

Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin döviz kuruna göre karşılaştırmalı alım gücünü gösteren temel göstergeler arasında yer alıyor. Endeks değerinin 100’ün üzerinde olması, ilgili ülkenin AB ortalamasına göre daha pahalı; 100’ün altında olması ise daha düşük fiyat düzeyine sahip olduğunu ifade ediyor.

Türkiye, Avrupa Ortalamasının Yüzde 40 Altında

Türkiye’nin hanehalkı nihai tüketim harcamaları fiyat düzeyi endeksinin 60 olması, AB ülkeleri genelinde 100 avro karşılığı satın alınabilen aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye’de 60 avro karşılığı Türk lirası ile alınabildiği anlamına geliyor. Bu sonuç, Türkiye’nin genel tüketim mal ve hizmetleri fiyat düzeyi bakımından Avrupa ortalamasının yüzde 40 altında kaldığını ortaya koydu.

Eurostat’ın değerlendirmesine göre 2025 yılında fiyat düzeyleri Avrupa genelinde geniş farklılıklar gösterdi. Eurostat verilerinde çalışma; 27 AB ülkesi, 3 EFTA ülkesi ve Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 6 aday ülke olmak üzere toplam 36 Avrupa ülkesini kapsıyor.

En Pahalı Ülke İzlanda, En Düşük Endeks Kuzey Makedonya’da

Karşılaştırmalı tabloya göre 2025 yılında hanehalkı nihai tüketim harcamaları fiyat düzeyi endeksi en yüksek ülke 174 ile İzlanda oldu. İzlanda’yı 171 ile İsviçre, 140 ile Danimarka, 136 ile İrlanda ve 132 ile Lüksemburg izledi.

Genel fiyat düzeyi endeksinin en düşük olduğu ülke ise 55 ile Kuzey Makedonya oldu. Türkiye, 60 endeks değeriyle Kuzey Makedonya ve 59 endeks değerine sahip Bosna-Hersek ile birlikte Avrupa’nın en düşük fiyat düzeyine sahip ülkeleri arasında yer aldı.

Türkiye’de Gıda, Giyim ve Lokanta-Otel Fiyatları AB Ortalamasının Altında

Alt harcama grupları incelendiğinde Türkiye’de birçok temel tüketim kaleminin AB ortalamasının altında kaldığı görüldü. TÜİK karşılaştırmalı fiyat düzeyi endeksleri tablosuna göre Türkiye’de gıda ve alkolsüz içecekler grubunda endeks 77, alkollü içecekler ve tütün grubunda 59, giyim grubunda 62, lokanta ve oteller grubunda ise 78 olarak hesaplandı.

Bu veriler, Türkiye’nin özellikle gıda, giyim, yeme-içme, konaklama ve hizmet ağırlıklı bazı tüketim alanlarında Avrupa ortalamasının altında bir fiyat düzeyine sahip olduğunu gösterdi.

Otomobil ve Teknoloji Ürünlerinde Tersine Tablo

Genel tüketim sepetinde AB ortalamasının altında kalan Türkiye, bazı stratejik ürün gruplarında ise Avrupa ortalamasının üzerine çıktı. Tabloda Türkiye’nin kişisel ulaşım araçları fiyat düzeyi endeksi 156, bilgi ve iletişim ekipmanları endeksi ise 118 olarak yer aldı.

Bu sonuç, Türkiye’de kişisel ulaşım araçlarının AB ortalamasının yüzde 56 üzerinde, bilgi ve iletişim ekipmanlarının ise yüzde 18 üzerinde fiyat düzeyine sahip olduğunu gösteriyor. Başka bir ifadeyle, Türkiye genel tüketim sepetinde Avrupa’ya göre daha düşük fiyatlı görünürken, otomobil ve teknoloji ürünlerinde tüketici daha yüksek maliyet baskısıyla karşılaşıyor.

Tablo Ne Söylüyor?

TÜİK’in karşılaştırmalı fiyat düzeyi endeksleri tablosu, Türkiye açısından çift yönlü bir tablo ortaya koyuyor. Bir tarafta genel tüketim mal ve hizmetlerinde AB ortalamasının oldukça altında bir fiyat düzeyi bulunurken; diğer tarafta otomobil ve bilgi-iletişim ekipmanları gibi ithalat, kur, vergi ve teknoloji yoğunluğu yüksek ürün gruplarında AB ortalamasının üzerinde değerler dikkat çekiyor.

Bu ayrışma, Türkiye’de tüketici fiyat yapısının tek başlık altında okunamayacağını gösteriyor. Gıda, giyim ve lokanta-otel gibi günlük tüketim kalemlerinde Türkiye daha düşük fiyat düzeyi sunarken; otomobil, elektronik ve dijitalleşme bağlantılı ürünlerde Avrupa ortalamasının üzerine çıkan bir maliyet yapısı öne çıkıyor.

Türkiye’nin 2025 Fiyat Düzeyi Endeksleri

Kaynak: TÜİK, Satınalma Gücü Paritesi, 2025; karşılaştırmalı fiyat düzeyi endeksleri tablosu.

Ekonomik Okuma: Düşük Fiyat Düzeyi Tek Başına Refah Göstergesi Değil

Satınalma Gücü Paritesi verileri, ülkeler arasında fiyat düzeylerini karşılaştırmak için önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Ancak fiyat düzeyi endeksinin düşük olması tek başına refah seviyesinin yüksek olduğu anlamına gelmiyor. Bu göstergenin gelir düzeyi, ücretler, enflasyon, kur seviyesi, vergi yapısı, ithalat bağımlılığı ve tüketim kalıplarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Türkiye’nin genel tüketim sepetinde AB ortalamasının altında kalması, tüketim mal ve hizmetlerinde göreli fiyat avantajına işaret ederken; otomobil ve teknoloji ürünlerinde AB ortalamasının üzerinde kalan fiyat düzeyi, hanehalklarının dayanıklı tüketim, mobilite ve dijitalleşme maliyetleri bakımından daha ağır bir yükle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.

Satınalma Gücü Paritesi Nedir?

Satınalma Gücü Paritesi, farklı ülkelerde aynı mal ve hizmet sepetinin hangi fiyat düzeyinden satın alınabildiğini karşılaştırmaya yarayan ekonomik bir göstergedir. Eurostat’a göre fiyat düzeyi endeksleri, ülkelerin fiyat düzeylerini AB ortalamasına göre karşılaştırır ve Satınalma Gücü Paritesi kullanılarak hesaplanır.

Bu yöntem, yalnızca döviz kuru üzerinden yapılan karşılaştırmalardan farklı olarak ülkeler arasındaki gerçek fiyat düzeyi farklarını daha görünür hale getirir. Bu nedenle Satınalma Gücü Paritesi; gelir, tüketim, refah, fiyat düzeyi ve uluslararası karşılaştırmalı ekonomi analizlerinde temel başvuru göstergelerinden biri olarak kabul edilir.

Editör Notu

Türkiye’nin 2025 yılı Satınalma Gücü Paritesi verileri, genel tüketim sepetinde AB ortalamasının altında bir fiyat düzeyine işaret ederken, alt harcama gruplarında dikkat çekici bir ayrışma ortaya koyuyor. Gıda, giyim, lokanta ve otel harcamalarında Türkiye Avrupa ortalamasının altında kalırken; kişisel ulaşım araçları ile bilgi ve iletişim ekipmanlarında AB ortalamasının üzerine çıkılması, fiyat yapısının ürün gruplarına göre farklılaştığını gösteriyor. Bu nedenle veri, yalnızca “Türkiye Avrupa’ya göre ucuz” şeklinde değil, “Türkiye’de tüketim kalemlerine göre ayrışan fiyat yapısı” başlığıyla okunmalı.

Haber Kaynağı

Türkiye İstatistik Kurumu – Satınalma Gücü Paritesi (Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları), 2025; Eurostat – Comparative price levels of consumer goods and services; TÜİK karşılaştırmalı fiyat düzeyi endeksleri tablosu.