Hanehalkı Bütçesinde İlk Sıra Konut ve Kirada

ANKARA – Gazete Ankara Dijital Haber Portalı / Ekonomi Haberleri Servisi- Türkiye İstatistik Kurumu, “Hanehalkı Tüketim Harcaması, 2025” bültenini yayımladı. 02 Haziran 2026 tarihli ve 58010 sayılı bültene göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı konut ve kira harcamaları aldı. TÜİK verilerine göre 2025 yılında toplam tüketim harcamalarının yüzde 29,3’ü konut ve kiraya, yüzde 20,5’i ulaştırmaya, yüzde 17,3’ü ise gıda ve alkolsüz içeceklere ayrıldı.

Veriler, hanehalkı bütçesinde barınma, ulaşım ve gıda kalemlerinin toplam harcama yapısı içinde belirleyici ağırlığını koruduğunu gösterdi. Toplam tüketim harcamalarında en düşük paya sahip kalemler ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları oldu.

Konut ve Kira Harcamalarının Payı Arttı

TÜİK bültenindeki 2024-2025 karşılaştırmasına göre, konut ve kira harcamalarının toplam tüketim içindeki payı 2024 yılında yüzde 26,0 iken 2025 yılında yüzde 29,3’e yükseldi. Gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 18,1’den yüzde 17,3’e, ulaştırmanın payı ise yüzde 21,6’dan yüzde 20,5’e geriledi.

Bu tablo, hanehalkı bütçesi içinde barınma maliyetlerinin daha görünür hale geldiğini; gıda ve ulaştırma kalemlerinde ise oransal payın önceki yıla göre sınırlı gerileme gösterdiğini ortaya koydu.

En Düşük Gelir Grubunda Konut ve Gıda Baskısı Daha Belirgin

Gelire göre sıralı yüzde 20’lik gruplar incelendiğinde, harcama kalıplarının gelir düzeyine göre belirgin biçimde farklılaştığı görüldü. En düşük gelir grubu olan birinci yüzde 20’lik kesimde hanehalkları, harcamalarının yüzde 38,7’sini konut ve kiraya, yüzde 29,2’sini gıda ve alkolsüz içeceklere, yüzde 8,6’sını ise ulaştırmaya ayırdı.

En yüksek gelir grubu olan beşinci yüzde 20’lik kesimde ise hanehalklarının harcama dağılımı farklılaştı. Bu grupta ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25,0, konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,7, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı ise yüzde 12,4 olarak gerçekleşti. Böylece yüksek gelirli hanelerin ulaştırmaya ayırdığı pay, düşük gelirli hanelerin yaklaşık üç katı düzeyinde oldu.

Gelir Kaynağına Göre Harcama Davranışı Değişiyor

TÜİK verilerine göre, temel gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye olan hanehalklarında konut ve kira harcamalarının payı yüzde 26,4, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 16,0, ulaştırmanın payı ise yüzde 21,9 oldu.

Müteşebbis geliri olan hanehalklarında ise konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,5, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 17,0, ulaştırmanın payı da yüzde 25,9 olarak açıklandı. Bu sonuç, gelir türünün hanehalkı tüketim davranışları üzerinde etkili olduğunu gösterdi.

Tek Kişilik Hanelerde Konut ve Kira Payı Yüzde 41’e Ulaştı

Hanehalkı büyüklüğüne göre yapılan değerlendirmede, tek kişilik hanelerin bütçesinde konut ve kira harcamalarının çok daha yüksek pay aldığı görüldü. Tek kişilik hanehalkları, 2025 yılında tüketim harcamalarının yüzde 41,0’ini konut ve kiraya, yüzde 14,3’ünü gıda ve alkolsüz içeceklere, yüzde 14,4’ünü ulaştırmaya ayırdı.

Hanehalkı büyüklüğü 6 ve daha fazla kişi olan hanelerde ise gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 23,7, konut ve kiranın payı yüzde 24,4, ulaştırmanın payı ise yüzde 18,1 oldu. Bu veri, hane büyüklüğü arttıkça gıda harcamalarının bütçe içindeki ağırlığının yükseldiğini, tek kişilik hanelerde ise barınma maliyetinin daha baskın hale geldiğini ortaya koydu.

Aylık Ortalama Tüketim Harcaması 64 Bin 104 TL Oldu

TÜİK’in tablo verilerine göre, hanehalkı özelliklerine göre aylık ortalama tüketim harcaması 2024 yılında 45 bin 344 TL iken 2025 yılında 64 bin 104 TL olarak gerçekleşti. Tabloda bildirilen yıllık değişim oranı yüzde 41,4 oldu.

Harcama türleri içinde 2025 yılında aylık ortalama değerler; gıda ve alkolsüz içeceklerde 11 bin 110 TL, konut ve kirada 18 bin 763 TL, ulaştırmada 13 bin 132 TL, lokanta ve konaklama hizmetlerinde 4 bin 398 TL olarak kaydedildi.

Gıda İsrafında İlk Sıra Taze Meyve ve Sebzede

Bültende yer alan gıda israfı verileri de dikkat çekti. Hanehalkları tarafından en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler oldu. Bunu yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri izledi.

Gıda israfı verileri, hanehalkı tüketim harcamalarının yalnızca ekonomik boyutuyla değil, sürdürülebilirlik, kaynak verimliliği ve gıda güvenliği açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.

Ekonomi Yönetimi ve Sosyal Politika Açısından Kritik Veri

TÜİK’in Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçları; gelir grupları, hane büyüklüğü, temel gelir kaynağı ve tüketim türleri bakımından Türkiye’de harcama davranışlarının ayrıntılı fotoğrafını sundu. Özellikle konut ve kira kaleminin hanehalkı bütçesindeki ağırlığı, barınma maliyetleri ve gelir dağılımı tartışmaları açısından dikkat çekici bir gösterge olarak öne çıktı.

Veriler aynı zamanda düşük gelirli hanelerde temel ihtiyaç harcamalarının bütçe içindeki payının yüksekliğini, yüksek gelirli hanelerde ise ulaştırma ve hizmet harcamalarının daha belirgin hale geldiğini gösterdi. Bu yönüyle çalışma, ekonomi politikaları, sosyal destek mekanizmaları, gıda israfıyla mücadele ve yaşam maliyeti analizleri açısından önemli bir veri seti niteliği taşıyor.

Haber Kaynağı

Bu haber, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan “Hanehalkı Tüketim Harcaması, 2025” başlıklı resmi istatistik bülteni esas alınarak hazırlanmıştır.

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu, “Hanehalkı Tüketim Harcaması, 2025”, Sayı: 58010, Yayım Tarihi: 02 Haziran 2026

TÜİK Veri Portalı: Hanehalkı Tüketim Harcaması, 2025 verilerine ulaşmak için tıklayınız

Haber Editörü: Hasan Mutlu
İletişim: bilgi@gazeteankara.com.tr
Gazete Ankara WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32