YÖK'ten İşletmede Mesleki Eğitimde Kapsamlı Düzenleme: Üniversiteler, Öğrenciler ve İşletmeler İçin Yeni Dönem Başlıyor
Yükseköğretim Kurulu (YÖK), yükseköğretimde uygulamalı eğitimin niteliğini artıracak önemli bir düzenlemeyi hayata geçirdi. 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanacak "İşletmede Mesleki Eğitim (İME) Usul ve Esasları" ile üniversiteler, fakülteler, bölüm başkanlıkları, öğretim elemanları, öğrenciler ve işletmeler için ortak uygulama standartları belirlendi. Yeni düzenleme; uygulamalı eğitimin planlanmasından öğrenci değerlendirmesine, işletme ziyaretlerinden ücret, sigorta ve kalite güvencesine kadar tüm süreci ayrıntılı hükümlerle yeniden tanımlıyor.
Ankara – GA Dijital Haber Portalı / Eğitim Haberleri- Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 15 Nisan 2026 tarihli YÖK Genel Kurulu toplantısında kabul edilen "İşletmede Mesleki Eğitim Usul ve Esasları", 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere tüm yükseköğretim kurumlarına gönderildi. Düzenleme, yükseköğretimde yürütülen işletmede mesleki eğitim uygulamalarını ülke genelinde ortak standartlara bağlarken; üniversite, sanayi ve kamu iş birliğini daha sistematik, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyor.
Uygulamalı Eğitimde Kalite Güvencesi Güçlendiriliyor
Yeni usul ve esasların temel amacı; ön lisans ve lisans öğrencilerinin teorik bilgilerini gerçek üretim ve hizmet ortamlarında uygulayabilmelerini sağlamak, Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi (TYYÇ) doğrultusunda mesleki bilgi, beceri ve yetkinliklerini geliştirmek ve üniversite-sektör iş birliğini kurumsal bir yapıya dönüştürmek olarak tanımlanıyor. Düzenleme aynı zamanda işletmede mesleki eğitimin planlanması, izlenmesi, değerlendirilmesi, tarafların görev ve sorumlulukları ile kalite güvence mekanizmalarını da ayrıntılı biçimde hükme bağlıyor.
Üniversitelerde Yeni Organizasyon Yapısı Kurulacak
Yeni uygulamayla birlikte her fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulu bünyesinde İşletmede Mesleki Eğitim Danışma Kurulu (İMEDK) oluşturulacak.
Bu kurullar;
- uygun işletmeleri belirleyecek,
- kontenjan planlamasını yapacak,
- sektör temsilcileriyle koordinasyonu sağlayacak,
- öğrenci raporlarını değerlendirecek,
- eğitim süreçlerini izleyecek,
- iyileştirme önerileri hazırlayarak üniversite yönetimine sunacak.
Böylece işletmede mesleki eğitim süreçleri yalnızca bireysel öğretim elemanı uygulaması olmaktan çıkarılarak kurumsal kalite yönetimi anlayışı içerisinde yürütülecek.
Öğrenciler En Az 14 Hafta İşletmede Eğitim Alacak
Düzenlemeye göre işletmede mesleki eğitim;
- en az bir yarıyıl (14 hafta / 70 iş günü) sürecek,
- ilgili dönemin 30 AKTS ders yükünü kapsayacak,
- YÖK tarafından hazırlanan standart 14 haftalık uygulama planı doğrultusunda yürütülecek.
Öğrencilerin işletmelere yerleştirilmesi ise üniversiteler ile işletmeler arasında yapılacak iş birliği protokolleri doğrultusunda gerçekleştirilecek. Kontenjanlar YÖK'e bildirilecek, YÖK tarafından İŞKUR sistemine aktarılacak ve öğrenciler başvurularını İŞKUR üzerinden yapacak.
Bölüm Başkanlıkları ve Akademik Birimlere Yeni Görevler
Yeni düzenleme, bölüm başkanlıkları ile akademik birimlerin sorumluluk alanını da genişletiyor.
Buna göre akademik birimler;
- işletmelerle yapılacak eğitim iş birliklerini planlayacak,
- eğitim programlarının TYYÇ ile uyumunu izleyecek,
- uygun işletmelerin belirlenmesini sağlayacak,
- öğretim elemanlarının görevlendirilmesini gerçekleştirecek,
- uygulamaların eğitim programı kazanımlarıyla uyumunu denetleyecek.
Öğretim Elemanlarına Akademik Denetim ve Rehberlik Görevi
Yeni sistemde sorumlu öğretim elemanlarının görev alanı önemli ölçüde genişletildi.
Görevlendirilen öğretim elemanları;
- işletmede mesleki eğitim başlamadan önce öğrencilere oryantasyon eğitimi verecek,
- İŞKUR başvuru süreçlerini yönlendirecek,
- öğrencilerin haftalık raporlarını inceleyecek,
- işletmedeki mentor ile sürekli iletişim kuracak,
- dönem boyunca öğrencilerin gelişimini akademik olarak izleyecek,
- bir yarıyıl içerisinde en az iki kez işletmeyi yüz yüze ziyaret edecek,
- ziyaretler arasında en az bir ay bulunmasını sağlayacak,
- hazırladığı raporlar doğrultusunda öğrencinin başarı değerlendirmesine katkı sunacak,
- dönem sonunda resmi geri bildirim raporunu hazırlayacak.
Öğretim Elemanlarının Ders Yükü ve Mali Hakları da Düzenlendi
Usul ve Esaslarda öğretim elemanlarının mali haklarına ilişkin hükümler de açık biçimde yer aldı.
Buna göre;
- İşletmede Mesleki Eğitim dersi kapsamında görevlendirilen sorumlu öğretim elemanına öğrenci sayısına bakılmaksızın haftada en fazla 5 saat ders yükü verilebilecek.
- Aynı faaliyet için ayrıca başka bir ek ders yükü oluşturulamayacak.
- İşletme ziyaretlerinde üniversite tarafından araç tahsis edilmesi esas olacak.
- Araç tahsis edilememesi halinde Harcırah Kanunu hükümlerine göre yol gideri karşılanacak.
- Memuriyet mahalli dışındaki ziyaretlerde gündelik ödemesi yapılabilecek.
Bununla birlikte, bir öğretim elemanına kaç öğrencinin bağlanacağına ilişkin sayısal bir alt veya üst sınır belirlenmedi. Düzenleme bu planlamayı her akademik yıl başında ilgili fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunun takdirine bırakıyor.
Öğrencilere Haklar ve Sorumluluklar Bir Arada
Yeni düzenleme öğrencilere hem hak hem de sorumluluk getiriyor.
Öğrenciler;
- işletmede mesleki eğitim sürecine eksiksiz katılacak,
- haftalık faaliyet raporlarını hazırlayacak,
- iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyacak,
- KVKK ve ticari sır hükümlerine riayet edecek,
- eğitim sonunda işletmeye ilişkin geri bildirim raporunu sunacak.
Öğrencilere mazeretli olmak kaydıyla yüzde 20 devamsızlık hakkı tanınırken, mazeretsiz ve izinsiz art arda üç iş günü devamsızlık yapılması halinde eğitim süreci sonlandırılabilecek.
İşletmeler Artık Eğitimin Resmî Paydaşı
Yeni modelde işletmeler yalnızca öğrencilerin uygulama yaptığı kurumlar değil, aynı zamanda eğitim sürecinin resmî paydaşları olarak tanımlanıyor.
Bu kapsamda işletmeler;
- üniversite ile resmî iş birliği protokolü imzalayacak,
- öğrenciye alanında uzman mentor görevlendirecek,
- TYYÇ kazanımlarına uygun görev ve projeler verecek,
- öğrencinin performansını standart formlarla değerlendirecek,
- iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini sağlayacak,
- yemek ve servis gibi sosyal imkânlardan öğrencilerin çalışanlarla aynı koşullarda yararlanmasını sağlayacak,
- üniversite tarafından yapılacak denetim ve ziyaretlere gerekli desteği verecek.
Ücret ve Sigorta Güvencesi Korunuyor
Usul ve Esaslara göre;
- öğrencilere net asgari ücretin en az yüzde 30'u oranında ücret ödenecek,
- 3308 sayılı Kanun kapsamında devlet katkısı işletmelere iade edilecek,
- iş kazası ve meslek hastalığı sigorta primleri üniversiteler tarafından karşılanacak,
- öğrenciler yemek ve servis gibi sosyal haklardan işletme personeli ile aynı koşullarda yararlanabilecek.
Tüm Süreç Ortak Belgelerle İzlenecek
Yeni uygulamada ülke genelinde ortak kullanılacak standart belgeler de yürürlüğe alındı.
Bunlar;
- Üniversite-İşletme Eğitim İş Birliği Protokolü,
- 14 Haftalık İME Uygulama Planı,
- İşletme Ziyareti Raporu,
- İME Öğrenme Kazanımı Takip Formu,
- Öğretim Elemanı Geri Bildirim Formu,
- Öğrenci Geri Bildirim Formu
olarak belirlendi. Böylece tüm yükseköğretim kurumlarında uygulama birliği ve kalite güvencesi sağlanması hedefleniyor.
GA Stratejik Bakış
YÖK tarafından yürürlüğe alınan "İşletmede Mesleki Eğitim Usul ve Esasları", yükseköğretimde uygulamalı eğitimin yalnızca bir staj faaliyeti olarak değil; öğrenme çıktıları, kalite güvencesi, performans değerlendirmesi, üniversite-sanayi iş birliği ve istihdam odaklı eğitim yaklaşımı çerçevesinde yeniden yapılandırıldığını ortaya koyuyor. Özellikle teknoloji fakülteleri, mühendislik fakülteleri, uygulamalı bilimler fakülteleri ve meslek yüksekokullarında eğitim gören öğrenciler açısından düzenleme, mezuniyet öncesinde daha sistematik, denetlenebilir ve nitelikli bir uygulamalı eğitim sürecinin önünü açarken; üniversiteler, öğretim elemanları ve işletmeler için de ortak sorumluluk ve kalite standartları getiriyor.
YORUM YAP