Neden önemli?

Bu temaslar, aynı hat üzerinde dört kritik dosyanın eşzamanlı yürüdüğüne işaret ediyor:

1.      Gazze’de ateşkes–insani yardım–yeniden imar üçlüsü,

2.     Suriye’de toprak bütünlüğü ve terörle mücadele ekseni,

3.     Enerji arz güvenliği ve düşük maliyetli yenilenebilir elektrik hedefi,

4.    Savunma sanayiinde ihracat/ortak üretim–ortak yatırım penceresi.

1) Riyad: Ekonomi–yatırım–mega etkinlikler hattı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan’da Veliaht Prens ve Başbakan Muhammed bin Selman ile görüşmelerin ardından 4 belgeye imza atıldığını ve ortak açıklamanın kabul edildiğini belirtti. Erdoğan ayrıca, 2025’te Türkiye–Suudi Arabistan ticaret hacminin 8 milyar dolar seviyesine ulaştığını, Türk müteahhitlerinin ülkede toplam 30 milyar doları bulan 400’ü aşkın proje üstlendiğini kaydetti. EXPO 2030 ve FIFA 2034 hazırlıkları kapsamında yeni fırsat alanlarına işaret etti.

Okuyucu notu: Bu rakamlar ne anlatıyor?

• 8 milyar $ ticaret hacmi, ikili ekonomik ilişkilerin “normalleşme sonrası yükseliş trendi”ni gösteriyor.
• 400+ proje / 30 milyar $, Türk müteahhitliğinin Körfez’deki ölçek kapasitesini ve gelecek ihalelerde “referans gücü”nü artıran bir eşik.

2) Kahire: Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi ve Gazze gündemi

Erdoğan, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin davetiyle Türkiye–Mısır Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ikinci toplantısının Kahire’de yapıldığını, ortak bildiri dâhil toplam 8 metnin imzalandığını açıkladı. Görüşmelerde ikili ekonomik ilişkilerin yanı sıra Gazze barış süreci ve insani yardımların koordinasyonunda Mısır’ın rolüne dikkat çekti.

Gazze dosyası: “Sahada barış” vurgusu

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gazze’de ateşkes, insani yardım ve sivillerin korunması için adımların hızlanması gerektiğini belirterek Türkiye’nin Gazze Barış Planı’nın sahada işlemesi ve yeniden imar sürecinin önünün açılması için aktif rol üstleneceğini ifade etti.

3) Savunma sanayii: KAAN için “ortak yatırım” mesajı

“Millî muharip uçak KAAN konusunda Suudi Arabistan ile iş birliği olabilir mi?” sorusuna Erdoğan, Türkiye’nin savunma sanayiindeki ilerlemesinin ilgiyle izlendiğini; Suudi Arabistan’la savunma alanında iş birliklerinin sürdüğünü ve KAAN bağlamında ortak yatırımın gündeme gelebileceğini söyledi.

Okuyucu notu: Bu ifade neye işaret eder?

Bu dil, yalnızca “alım-satım” değil; ortak üretim/ortak finansman/teknoloji ekosistemi gibi daha uzun vadeli modellere kapı aralayan bir çerçeve olarak okunuyor.

4) Enerji: Türkiye’de 5 bin MW’lık yatırım; ilk adım Sivas–Karaman

Erdoğan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı arasında yenilenebilir enerji alanında anlaşma imzalandığını; Suudi şirketlerinin Türkiye’de toplam 5 bin MW gücünde güneş ve rüzgâr santralleri inşa edeceğini açıkladı. İlk aşamada Sivas ve Karaman’da 1000’er MW güneş santrali öngörüldüğünü; yatırımların dış finansman/uluslararası krediler ile yapılacağını, elektrik alımının “en düşük fiyatlar” seviyesinde olacağını ve projelerde %50 yerlilik hedeflendiğini belirtti.

Enerji anlaşması – hızlı bilgi kutusu

• Toplam hedef kapasite: 5.000 MW (güneş + rüzgâr)
• İlk faz: Sivas 1.000 MW + Karaman 1.000 MW (toplam 2.000 MW)
• Ölçek etkisi: 2,1 milyon hanenin elektrik ihtiyacına karşılık üretim
• Finansman yaklaşımı: Dış finansman ve uluslararası finans kuruluşları üzerinden

Gazete Ankara DHP Notu | Analiz

Bu ziyaretler, Türkiye’nin son yıllarda dış politikada benimsediği “bölgesel sahiplenme” doktrininin somutlaştığı önemli bir eşik olarak okunmalıdır. Riyad–Kahire hattında kurulan eşgüdüm, Filistin/Gazze meselesinde yalnızca diplomatik söylem değil, ateşkes, insani yardım ve yeniden imar başlıklarında sahaya yansıyan bir iş birliğine işaret etmektedir. Suudi Arabistan’ın Türkiye’de gerçekleştireceği 5 bin MW’lık yenilenebilir enerji yatırımı, orta vadede hem elektrik arz güvenliğini güçlendirecek hem de düşük maliyetli enerji üzerinden sanayi ve hane halkı fiyatlarını dengeleme potansiyeli taşımaktadır. Savunma sanayiinde KAAN merkezli iş birliği mesajları ise Türkiye’nin bölgesel üretim ve ortak yatırım üssü olma iddiasını pekiştirmektedir. Tüm bu başlıklar birlikte değerlendirildiğinde, ziyaretlerin yalnızca ikili ilişkiler değil, Ortadoğu’da istikrar ve çok taraflı denge arayışları açısından da stratejik sonuçlar ürettiği görülmektedir.

 5) İran–ABD gerilimi: “Süreç canlıdır ve kopmuş değildir”

İran–ABD gerilimine ilişkin soruda Erdoğan, yeni bir bölgesel çatışmanın önlenmesi için lider diplomasisi ve çok katmanlı görüşmeler yürütüldüğünü; askeri müdahaleye karşı olduklarını ve diplomasinin alanının açık tutulması gerektiğini vurguladı: “Süreç canlıdır ve kopmuş değildir.”

6) Suriye: “Tek devlet, tek ordu, tek Suriye” ve “Terörsüz Türkiye” başlığı

Suriye’de istikrarın Türkiye’yi doğrudan ilgilendirdiğini ifade eden Erdoğan, “tek devlet, tek ordu, tek Suriye” yaklaşımını yineledi; terörle mücadele vurgusunu öne çıkararak Meclis’teki komisyon çalışmasının rapor aşamasına işaret etti.

7) İç gündem: Deprem bölgesi, su yönetimi, belediyelerde reform tartışması

Uçaktaki soru-cevap bölümünde Erdoğan; deprem bölgesindeki konut teslimleri, su yönetimi ve belediyelerin mali yapısı/denetimi gibi başlıklarda değerlendirmelerde bulundu. 2026 için “reform yılı” vurgusu bağlamında, yerel yönetimlerde mali disiplin, şeffaf denetim ve hizmet odaklı verimlilik çerçevesine dikkat çekti.

Haber Kaynağı

T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı:
https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/cumhurbaskani-erdogan-suudi-arabistan-ve-misir-ziyaretleri-donusu-ucakta-gazetecilerin-sorularini-yanitladi

Haber Editörü: Dr. Oğuz Poyrazoğlu
İletişim: opoyrazoglu@gazeteankara.com.tr
Gazete Ankara WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32

Dr. Oğuz POYRAZOĞLU

Gazete Ankara Dijital Haber Portalı DÜNYA