Ankara’da paydaş toplantısı: Nobel adaylığı üzerinden “barışçıl çözüm” vurgusu

Ankara’da bir otelde gerçekleştirilen toplantı; Yesevi Hareketi, İlham Tohti İnisiyatifi Hareketi, İsa Yusuf Alptekin Vakfı ve İzmir Düşünce Platformu paydaşlığında düzenlendi. Toplantıda, Pekin’de öğretim üyeliği yapan ekonomist Doç. Dr. İlham Tohti’nin Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterilmesine ilişkin değerlendirmeler yapıldı.

Enver Can: “Şiddete başvurmadan hak arama ve diyalog çağrısı teyit edilir”

İlham Tohti İnisiyatifi Hareketi Başkanı Enver Can, Tohti’nin 2014’te tutuklanarak müebbet hapis cezasına çarptırılması sonrasında harekete geçtiklerini belirterek, Tohti’nin yalnızca Uygur Türkleri için değil, “evrensel insan hakları mücadelesi” açısından da sembol bir isim olduğunu ifade etti. Can, Tohti’nin Nobel Barış Ödülü’ne layık görülmesinin; şiddete başvurmayan hak arama, hukuku esas alan direniş ve diyalog çağrısının evrensel değer olarak görülmesi anlamına geleceğini söyledi. Ayrıca akademik çevreler ve düşünce insanlarının süreci daha güçlü desteklemesinin önemine dikkat çekti.

Miraç Gür: “Sosyal kredi sistemiyle puanlama” iddiası gündeme geldi

Yesevi Hareketi Ankara Başkanı Miraç Gür ise konuşmasında, Uygur Türklerine yönelik bazı uygulamalara ilişkin iddiaları dile getirdi. Gür, zorunlu olarak yüklendiğini belirttiği bazı telefon uygulamaları üzerinden kişisel verilerin takibi yapılabildiğini ve bunun “sosyal kredi sistemi” üzerinden puanlama mekanizmasına bağlandığını savundu.

Ömer Kul: “Ödül verilse de verilmese de mesele anlatılmış olur”

Toplantıda konuşan Prof. Dr. Ömer Kul da Nobel Barış Ödülü’nün “siyasi bir ödül” olduğunu düşündüğünü belirterek, Tohti’ye verilmesi halinde bunu hak edeceğini ifade etti. Kul, ödül verilmese dahi İlham Tohti’nin ve Doğu Türkistan meselesinin kamuoyuna anlatılmasının önemli olduğunu söyledi; bölgedeki asimilasyon iddialarına ve kimlik-kültür risklerine dikkat çekti.

Kutu Bilgi / Kimdir? — Doç. Dr. İlham Tohti (Ilham Tohti)

Kısa tanım:
Uygur kökenli ekonomist akademisyen ve hak savunucusu olarak tanınır; Uygurların hakları konusunda diyalog ve uzlaşı vurgulu yaklaşımıyla öne çıkmıştır.

Temel bilgiler

• Alanı: Ekonomi; Uygur–Han ilişkileri ve Xinjiang bağlamında toplumsal-ekonomik meseleler üzerine çalışmalarıyla anılır.
• Akademik görevi: Pekin’de Minzu University of China / Central Minzu University bünyesinde ekonomi alanında öğretim üyesi olarak çeşitli uluslararası kurumsal kaynaklarda geçmektedir.
• Öne çıkan sivil girişim: Uygur meselelerinin tartışıldığı “Uyghur Online / Uighurbiz” platformu ile ilişkilendirilir.

Kronoloji (kısa)

• 15 Ocak 2014: Gözaltı/tutuklama.
• 23 Eylül 2014: “Separatizm / devleti bölme” suçlaması kapsamında yargılama sonrası müebbet hapis cezası.

Uluslararası görünürlük ve ödüller

• 2014 PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award (PEN America).
• 2019 Avrupa Parlamentosu Sahara Düşünce Özgürlüğü Ödülü.

Neden gündemde?

İlham Tohti; şiddete başvurmadan hak arama, hukuki zeminde talep ve diyalog çağrısı yaklaşımı nedeniyle, uluslararası kurumlarca “özgür düşünce/insan hakları” bağlamında sembol isimlerden biri olarak görülmektedir.

Haber Kaynağı: İHA | Muhabir: Furkan Doğan

Haber Editörü: Hasan Mutlu
İletişim: bilgi@gazeteankara.com.tr
Gazete Ankara WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32

Dr. Oğuz POYRAZOĞLU

Gazete Ankara Dijital Haber Portalı DÜNYA