Ankara hattında “kuruluş rotası” tartışması: Gündüz Alp izi Beypazarı’nda yeniden gündemde
İHA’nın özel haberinde, Prof. Dr. Mehmet Öz; erken dönem Osmanlı kaynaklarındaki farklı rivayetlerin “tek bir isim tartışmasına” indirgenemeyeceğini vurgulayarak, Kayıların Anadolu içi hareketinde Ankara-Karacadağ hattının bir “konaklama/durak” olarak öne çıktığını söyledi. Beypazarı Hırkatepe’deki Gazi Gündüzalp Türbesi ise hem yerel hafıza hem de kültür rotaları açısından dikkat çekiyor.

ANKARA | Türkiye Haberleri Servisi- İhlas Haber Ajansı’nın “Osmanlı Devleti’nin temellerinin Ankara’da atıldığı iddiası” başlıklı özel haber dosyası, Osmanlı kuruluş döneminin en çok tartışılan başlıklarından birini yeniden gündeme taşıdı: Osman Gazi’nin soy silsilesinde “dede” isminin kaynaklara göre farklılaşması ve bu farklılaşmanın işaret ettiği kuruluş güzergâhı. Dosyada, klasik anlatıda Ertuğrul Gazi’nin babası olarak bilinen “Süleyman Şah” rivayeti ile bazı erken dönem metinlerde geçen “Gündüz Alp” bilgisi, Ankara merkezli bir coğrafi okuma üzerinden değerlendirildi.
Tartışmanın ana ekseni: “İsimden önce coğrafya”
İHA dosyasında Prof. Dr. Mehmet Öz, tarih yazımında rivayet katmanı ile kaynak metinlerin üretildiği dönemin şartlarının birbirine karışabildiğine işaret ederek, meselenin yalnızca “kim kimin babasıydı?” sorusundan ibaret olmadığını belirtti. Öz’e göre farklı rivayetler olsa da anlatıların kesiştiği kritik nokta Osmanlıların Anadolu içindeki yolunun Ankara çevresinden geçtiği iddiası.
Bu yaklaşım, “kuruluşun temelleri” ifadesini kesin bir hüküm yerine, kuruluş sürecinin rota ve durakları bağlamına yerleştiriyor: Ankara-Karacadağ hattı, Sultanönü ve Söğüt’e uzanan güzergâhta tarihsel hafızada bir “ara durak/konaklama” yeri olarak öne çıkıyor.
Delil türleri: Kronikler, yer adları, numismatik izler
Dosyada aktarılan değerlendirmelerde, 15. yüzyıl Osmanlı tarih yazımına ait eserlerdeki isim farklılıklarının altı çizilirken, iddiayı desteklemek için farklı kanıt türlerine de atıf yapıldı. Bu çerçevede, Osmanlı kuruluş dönemine tarihlenen sikkeler üzerinde yer aldığı belirtilen “Osman bin Ertuğrul bin Gündüz Alp” ibaresi, numismatik (sikke bilimi) üzerinden yürüyen tartışmaların merkezinde yer aldı.
Gazete Ankara DHP Tarih uzmanları; bu tür bulgular, akademik literatürde “tek başına kesin hüküm” üretmekten ziyade; kronikler, arşiv kayıtları ve yer adlarıyla birlikte okunarak anlam kazandığını belirtiyorlar.
Ankara’nın Beypazarı hattında somut mekân: Hırkatepe’deki türbe
Tartışmanın yerelde en görünür durağı, Beypazarı ilçesine bağlı Hırkatepe’de bulunan Gazi Gündüzalp Türbesi. Resmî belediye bilgi notunda türbenin, Beypazarı’nın yaklaşık 20 km batısında Hırkatepe’de yer aldığı; rivayete göre Rumlarla yapılan bir savaşta şehit düşen Gündüzalp’in buraya defnedildiği ifade ediliyor.
Bu yönüyle türbe; bir yandan erken dönem anlatılarının “mekânla temas ettiği” bir referans noktası, diğer yandan da kültürel miras ve ziyaret rotaları açısından Beypazarı turizmine ek bir durak niteliği taşıyor.
Kamusal hafıza boyutu: Anma programları ve kültürel süreklilik
TRT Haber arşivinde yer alan haberlerde de Hırkatepe’deki kabir başında anma programları düzenlendiği; Kur’an-ı Kerim tilaveti ve duaların okunduğu, kültürel unsurların yer aldığı aktarılıyor.
Bu anmalar, tarihsel tartışmanın dışında ve ötesinde; yerel hafıza, kültürel süreklilik ve kültür turizmi açısından “yaşayan miras” boyutunu güçlendiren bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Haber Kaynakları:
KUTU BİLGİ | Gazi Gündüzalp Türbesi
- Konum: Beypazarı’na bağlı Hırkatepe (Beypazarı’nın batısı).
- Neden gündemde? Kuruluş dönemi soy anlatıları ve güzergâh okumalarında “Ankara çevresi” vurgusuyla birlikte, türbe “somut mekân” olarak tartışmalarda daha görünür hâle geliyor.
Haber Kaynakları:
· Haber Kaynağı: İhlas Haber Ajansı – “Osmanlı Devleti’nin temellerinin Ankara’da atıldığı iddiası” (31.01.2026 | Özel Haber | IHAAW093411-KLT)
· Resmî Bilgi Notu: T.C. Beypazarı Belediyesi – Gazi Gündüzalp Türbesi
· Doğrulama / Arşiv: TRT Haber – “Osman Gazi’nin dedesi Gündüz Alp Beypazarı’nda anıldı”
Haber Editörü: Hasan Mutlu
İletişim: bilgi@gazeteankara.com.tr
Gazete Ankara WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32
YORUM YAP