SDG’nin fiilî kontrol alanları: “İstikrarın önündeki temel engel”

Bahçeli’nin açıklamasında, SDG’nin Suriye’nin kuzey ve kuzeydoğusunda fiilî kontrol alanları oluşturmasının yeniden inşa ve istikrar sürecini zora soktuğu değerlendirmesi yer aldı. Yeni Suriye yönetiminin önceliğinin, “parçalı yapıyı sona erdirerek merkezî devlet otoritesini yeniden tesis etmek” olduğunu vurguladı.

10 Mart 2025 mutabakatı: “Dönüm noktasıydı; uygulama krizi yaşandı”

Bahçeli, 10 Mart 2025’te SDG ile varılan mutabakatı “silahlı varlığın sona erdirilmesi ve devlet kurumlarına entegrasyon” bakımından önemli bir eşik olarak tanımladı; ancak mutabakatın gereklerinin yerine getirilmediğini savundu. Özerklik/federasyon taleplerinin gündemde tutulmasının Şam tarafından “toprak bütünlüğüne tehdit” olarak algılandığını belirtti. Bu çerçevede Türkiye’nin Suriye’nin üniter yapısına verdiği desteğin Şam yönetiminin tutumunu güçlendirdiği değerlendirmesine yer verdi.

Ayrıca “İsrail’den destek ve tahrik” iddiası Bahçeli’nin kendi değerlendirmesi olarak açıklamasında yer aldı, bu ifade bir atıfa dayalı olarak aktarıldı.

Sahadan yansımalar: Deyr Hafir–Meskene hattı, “kapalı askerî bölge” duyurusu, Rakka çevresi

Bahçeli’nin açıklaması; Halep doğusunda Deyr Hafir ve Meskene hattında ilerleme, Fırat’ın batısı için “askerî kapalı bölge” duyurusu ve Rakka çevresinde tahkimat gibi sahadaki dinamikleri de değerlendirme çerçevesine dâhil etti.

Öte yandan son günlerdeki haber akışları, Suriye ordusunun Fırat hattında operasyon alanını genişletmeye dönük adımlarına ve özellikle Deyr Hafir–Meskene çevresine ilişkin gelişmelere işaret ediyor: Haber Ajansları ve Analistler, Suriye ordusunun Deyr Hafir’den sonra Meskene’de kontrol sağladığı ve Rakka çevresinde tahkimat yaptığı yönünde bilgiler geçti. Ayrıca Suriye ordusunun operasyonu Fırat’ın doğusuna genişletme sinyali verdiğini ve “kapalı askerî bölge” duyurusuna ilişkin çerçeveyi aktarmışlardı.

Mazlum Abdi’nin “çekilme” açıklaması: Fırat’ın doğusuna konuşlanma

Bahçeli, metninde 17 Ocak tarihli bir açıklamaya atıfla, SDG’nin Halep doğusundaki unsurlarını Fırat’ın doğusuna çekme yönünde beyan verdiğini belirtti. Bu başlık, bağımsız haber akışında da yer buldu: bazı kaynaklar, SDG’nin sözde Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin güçlerini Fırat’ın doğusuna çekeceklerini söylediğini aktardı.

“Kürtler başka, SDG başka”: Siyasi ayrıştırma ve toplumsal zemin vurgusu

Bahçeli, açıklamasının merkezine “Suriye’de Kürtler ile SDG’nin ayrı değerlendirilmesi” yaklaşımını koydu; SDG’nin “Kürtlerin temsilcisi” olduğu iddiasını reddetti. Bu ayrıştırmanın, yeni dönemde “Suriye vatandaşlığı” ortak paydasının güçlendirilmesiyle birlikte, toplumsal bütünlüğün kurumsal zemine taşınmasını kolaylaştırabileceğini savundu.

Şara’nın 2026/13 kararnamesi: “Taviz değil, birlik siyaseti”

Bahçeli, Şara’nın Kürt dili ve kültürüne ilişkin yaklaşımı ile 2026/13 sayılı kararnamenin “birlik ve istikrarın tesisi” açısından olumlu etkisi olacağını ifade etti; kararnamenin SDG’ye verilmiş bir taviz değil, tersine SDG’nin “temsil” iddiasını zayıflatan bir gelişme olduğunu ileri sürdü. Kararnamenin ana hatları uluslararası ve ulusal haber akışında; Kürtçenin “ulusal dil” olarak kabulü, eğitimde seçmeli ders imkânı ve Nevruz’un resmî tatil ilanı gibi başlıklarla öne çıktı.

8 maddelik yol haritası: Üniter devlet, kapsayıcı anayasa, bütüncül ordu

Bahçeli’nin yazılı değerlendirmesinde, yeni Suriye için ana eksen olarak şu çerçeve öne çıkıyor:

• 10 Mart mutabakatının tüm maddeleriyle uygulanması ve SDG türev yapıların feshedilerek devlet kurumlarına entegrasyonu,
• Federasyon/özerklik tartışmalarının gündemden çıkarılması ve ülke genelinde merkezî otoritenin tesisi,
• Kapsayıcı bir anayasa; vatandaşlık bağının güçlendirilmesi; temel hak ve özgürlükler ile hukukun üstünlüğünün esas alınması,
• Yeniden yapılanmanın anahtarının “tek çatı altında bütüncül bir Suriye ordusu” olması.

Kaynaklar: İHA VE MHP resmî metni: MHP – Devlet Bahçeli’nin yazılı açıklaması

Haber Editörü: Dr. Oğuz Poyrazoğlu
İletişim: opoyrazoglu@gazeteankara.com.tr
Gazete Ankara WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32

Dr. Oğuz POYRAZOĞLU

Gazete Ankara Dijital Haber Portalı POLİTİKA