ANKARA- Gazete Ankara Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Gündem Haberleri- Necmettin Erbakan Üniversitesi’nde psikoloji, sosyoloji ve bilgisayar mühendisliği alanlarını buluşturan “Bireysel ve Kolektif Dayanıklılığın Nörofizyolojik Belirteçleri” projesi, Türkiye’de travma sonrası dayanıklılığın beyin düzeyindeki izlerini araştıran öncü çalışmalardan biri olarak dikkat çekiyor.

Dayanıklılık Beyin Verileriyle Ölçülecek

NEÜ Travma Araştırma ve Uygulama Merkezi öncülüğünde yürütülen projede, bireylerin travma, stres ve zorlu yaşam olayları karşısında geliştirdiği psikolojik toparlanma kapasitesi bilimsel verilerle inceleniyor. Araştırmada yalnızca anket ve ölçeklerle yetinilmeyerek EEG kayıtları, göz izleme verileri ve makine öğrenmesi algoritmaları da kullanılıyor.

NEÜ Travma Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Doç. Dr. Seher Akdeniz, çalışmanın temel hedefini şöyle açıkladı:

“Projeyle özellikle psikolojik dayanıklılığı ve toplumsal dayanıklılığı artırıcı çalışmalarda nelerin iyi geldiğini belirlemek ve bunları toplumsal fayda yönünde çeşitli programlara dönüştürmeyi hedefliyoruz.”

“Toplumsal Dayanıklılık Beyinde Koruyucu Zırh Oluşturuyor Mu?”

Projede, bireysel dayanıklılığın yanı sıra kolektif dayanıklılık da mercek altına alınıyor. Kriz anlarında ortak kader duygusu, aidiyet, dayanışma ve toplumsal güvenin bireyin stresle başa çıkma kapasitesini nasıl etkilediği bilimsel yöntemlerle araştırılıyor.

Doç. Dr. Seher Akdeniz, çalışmanın Türkiye’de ilk olma niteliğine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Toplumsal dayanıklılık beynimizde strese karşı koruyucu bir zırh oluşturuyor mu, bildiğimiz kadarıyla bunu ilk kez nörolojik düzeyde araştırmaya odaklandık.”

EEG, Göz İzleme ve Yapay Zekâ Bir Arada Kullanılıyor

NEÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve TRAUM Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Merve Acılar, araştırmada EEG ve göz izleme cihazlarından elde edilen ham verilerin sinyal işleme yöntemleriyle temizlendiğini, ardından makine öğrenmesi için anlamlı veri setlerine dönüştürüldüğünü belirtti.

Acılar, amaçlarının bireysel dayanıklılığa özgü biyobelirteçleri belirlemek olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

“Amacımız, makine öğrenmesi yöntemleri kullanarak bireyin dayanıklılığına özgü biyobelirteçleri bulmak. Bu biyobelirteçleri kullanarak ileride psikoloji alanında geliştirilebilecek programlarda karar destek sistemi olarak kullanılabilecek yapay zekâ destekli uygulamalar geliştirmek.”

Gazete Ankara DHP Uzman Görüşü: Bilimsel Veri, Toplumsal Faydaya Dönüşebilir

Gazete Ankara DHP değerlendirmesine göre proje, psikoloji, nörobilim, sosyoloji ve bilgisayar mühendisliği alanlarını aynı zeminde buluşturması bakımından stratejik öneme sahip. Travma sonrası toparlanma, afet psikolojisi, kriz yönetimi, eğitim, aile danışmanlığı ve toplumsal dayanışma programları açısından bu tür çalışmaların somut politika araçlarına dönüşme potansiyeli bulunuyor.

Özellikle deprem, göç, salgın, ekonomik stres ve sosyal kriz dönemlerinde bireylerin ve toplumların dayanıklılık kapasitesinin bilimsel verilerle anlaşılması, kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları için yeni uygulama modellerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

Bilimden Toplumsal İyileşmeye Uzanan Bir Model

Araştırma sonuçlarının ilerleyen süreçte psikolojik destek programları, travma sonrası iyileşme modelleri, afet sonrası sosyal destek mekanizmaları ve yapay zekâ destekli karar destek sistemleri için kullanılabileceği değerlendiriliyor.

Bu yönüyle NEÜ’de yürütülen çalışma, yalnızca akademik bir araştırma değil; bireysel iyileşmeyi, toplumsal dayanışmayı ve bilim temelli sosyal politika üretimini aynı çerçevede buluşturabilecek öncü bir girişim olarak öne çıkıyor.

Haber Kaynağı: İhlas Haber Ajansı (İHA) / Muhabir: İbrahim Yetkin

Haber Editörü: Hasan Mutlu
İletişim: bilgi@gazeteankara.com.tr
Gazete Ankara WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32