ANKARA – GA Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Çevre ve Doğa - Ekonomi Haberleri- Türkiye’de ömrünü tamamlamış lastiklerin, kısa adıyla ÖTL’lerin, toplanması, taşınması, depolanması, geri kazanılması ve bertaraf edilmesine ilişkin sistemde önemli değişikliklere gidildi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca hazırlanan “Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 13 Ağustos 2026 tarihli ve 33339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenlemeyle, 2006 yılından bu yana yürürlükte bulunan yönetmeliğin özellikle toplama yetkisi, taşıma sistemi, geri kazanım tesisleri, üreticilerin sorumlulukları, geçici depolama, denetim ve elektronik kayıt mekanizmaları güncellendi.

Yeni sistem, atık lastik piyasasında kayıtlı toplama ve taşıma faaliyetinin güçlendirilmesi, lastiklerin hangi tesislere ve hangi miktarlarda yönlendirildiğinin izlenebilmesi ve geri kazanım zincirinin Bakanlık denetiminde yürütülmesi açısından dikkat çekiyor.

ÖTL toplamak isteyen işletmeye Bakanlık yetkisi şartı

Düzenlemenin en önemli değişikliklerinden biri, “yetkili toplayıcı” kavramının mevzuata açık biçimde dahil edilmesi oldu.

Yetkili toplayıcı, Bakanlıktan ömrünü tamamlamış lastik toplama yetkisi alan gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlandı.

Buna göre ÖTL’ler; lastik üreticileri, yetkilendirilmiş kuruluşlar, çevre lisansına sahip ÖTL geri kazanım tesisleri ve ÖTL işleyen piroliz tesisleri tarafından toplanabilecek.

Ancak ömrünü tamamlamış lastik toplama faaliyetinde bulunacak işletmelerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından ÖTL toplama yetkisi alması gerekecek.

Bakanlığa da doğrudan ÖTL toplama yetkisi verme görevi verildi.

Bu düzenlemeyle, atık lastiğin piyasadan hangi işletmeler tarafından toplandığının daha sıkı şekilde kontrol edilmesine yönelik yeni bir idari mekanizma oluşturuldu.

Toplanan miktarlar her yıl Bakanlığa bildirilecek

Yetkili toplayıcılara ayrıca önemli bir kayıt ve bildirim yükümlülüğü getirildi.

Yetkili toplayıcılar, bir yıl içerisinde topladıkları ömrünü tamamlamış lastik miktarlarını takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirmekle yükümlü olacak.

Bu hüküm, Türkiye’de ortaya çıkan ÖTL miktarının, kayıtlı toplama sisteminin ve geri kazanıma yönlendirilen lastik miktarlarının izlenebilirliği açısından önem taşıyor.

Geri kazanım ve piroliz tesislerine kapasite sınırı

Yeni düzenlemeyle ÖTL geri kazanım tesisleri ile ÖTL işleyen piroliz tesislerinin toplama faaliyetlerine de sınır getirildi.

Bu tesisler ömrünü tamamlamış lastikleri yalnızca kendi tesislerinde işlemek amacıyla toplayabilecek.

Daha önemlisi, tesislerin yıllık olarak toplayabileceği ÖTL miktarı, tesisin yıllık ÖTL işleme kapasitesini aşamayacak.

Böylece tesislerin fiili işleme kapasitesinin üzerinde atık lastik toplaması ve sistem içerisinde kapasiteyle uyumsuz miktarda lastiğin birikmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Ekonomi ve geri dönüşüm sektörü açısından bu hüküm, tesislerin toplama operasyonlarını doğrudan lisanslı işleme kapasitelerine göre planlamalarını gerektirecek.

ÖTL taşımasında “yetkili taşıyıcı” dönemi

Yönetmelikte “yetkili taşıyıcı” tanımı da yeniden düzenlendi.

Buna göre yetkili taşıyıcılar, yönetmeliğin öngördüğü özelliklere sahip araçları bulunan ve yetkili toplayıcıyla sözleşme yapan gerçek veya tüzel kişiler olacak.

ÖTL geri kazanım tesisleri de yetkili taşıyıcılar tarafından getirilmeyen ömrünü tamamlamış lastikleri tesise kabul edemeyecek.

Taşıyıcıların lastik taşıma faaliyeti gerçekleştirebilmeleri için yetkili toplayıcılarla sözleşme yapmaları gerekecek.

Bu hükümler, toplama ile geri kazanım tesisi arasındaki lojistik zincirin kayıtlı taşıyıcılar üzerinden yürütülmesini sağlayacak.

Araçların üzerinde “Ömrünü Tamamlamış Lastik Taşıma Aracı” yazacak

ÖTL taşımacılığında kullanılacak araçların teknik özellikleri de yeniden düzenlendi.

Lastikler, karayolu taşımacılığına uygun araçlarla taşınacak. Araçların normal kasa ile donatılmış ve kasa bölümünün ağ veya branda ile kapatılmış olması gerekecek.

Araç kasasının her iki tarafında dikey yüksekliği en az 20 santimetre olan:

“Ömrünü Tamamlamış Lastik Taşıma Aracı”

ifadesini taşıyan sabit veya seyyar uyarı levhaları bulunacak.

Araçlarda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında gerekli yangın söndürme cihazlarının bulunması da zorunlu olacak.

Taşıma işlemleri çevrimiçi izlenecek

Yönetmelikle getirilen bir diğer önemli yenilik, dijital izleme sisteminin güçlendirilmesi oldu.

Ömrünü tamamlamış lastiklerin taşınması sırasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının çevrimiçi programlarının kullanılması zorunlu hale getirildi.

Toplanan, geri kazanıma gönderilen ve bertarafa sevk edilen ÖTL miktarlarının kayıt altına alınması ve Bakanlığın çevrimiçi sistemleri üzerinden beyan edilmesi de yönetmelikte açık şekilde düzenlendi.

Böylece atık lastiğin toplandığı noktadan taşındığı tesise kadar olan sürecin elektronik ortamda takip edilmesine yönelik sistem güçlendirilmiş oldu.

Lastik üreticilerinin sorumluluğu yeniden düzenlendi

Yönetmelik, lastik üreticilerine yönelik yükümlülükleri de güncelledi.

Üreticiler, her yıl bir önceki yıl Türkiye iç piyasasına sürdükleri lastik miktarını tonaj olarak esas alacak.

Bakanlığın belirleyeceği oranlarda ÖTL’yi toplamak veya toplatmak, toplanan miktarın geri kazanımını ya da bertarafını sağlatmak ve gerçekleştirilen işlemleri Bakanlığa belgelemek üreticilerin sorumluluğunda olacak.

Üreticilerin bu yükümlülükleri yerine getirebilmek için yönetmeliğin 18’inci maddesi kapsamında Bakanlığa başvuru yapmaları zorunlu tutuldu.

Bu düzenleme, lastik üreticilerinin ürün piyasaya sunulduktan sonraki atık aşamasına ilişkin sorumluluklarının devam ettiğini ortaya koyuyor.

Geçici depolama tesislerinde izin sistemi devam edecek

ÖTL geçici depolama tesisi işletecek gerçek veya tüzel kişilerin ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak il müdürlüğünden izin alması gerekecek.

Ancak lastik tamirhaneleri, kaplamacılar, perakende satış noktaları, oto sanayi işletmeleri ve benzeri işletmelerde oluşturulan ÖTL biriktirme yerleri için il müdürlüğünden ayrıca geçici depolama izni alınması zorunlu olmayacak.

Böylece ticari faaliyet sırasında doğal olarak ortaya çıkan sınırlı miktardaki atık lastiklerin işletme bünyesinde biriktirilmesi ile profesyonel geçici depolama tesislerinin işletilmesi birbirinden ayrılmış oldu.

Uygunsuz depolama tesisine 2 ila 6 ay süre

Geçici depolama tesislerine ilişkin denetim süreci de ayrıntılı şekilde düzenlendi.

İl müdürlüklerinin yapacağı denetimlerde depolama alanının verilen izne uygun çalıştırılmadığının veya mevzuat şartlarının yerine getirilmediğinin belirlenmesi halinde işletmeye, eksikliğin niteliğine göre iki ay ile altı ay arasında süre verilecek.

Belirlenen sürenin sonunda yapılan kontrolde eksikliklerin devam ettiğinin tespit edilmesi halinde işletmenin geçici depolama izni iptal edilecek.

Eksikliklerini daha sonra gideren işletmeler ise yeniden izin alabilmek için il müdürlüğüne başvurmak zorunda olacak.

İthalatta Atık Yönetimi Yönetmeliği esas alınacak

Ömrünü tamamlamış lastiklerin ithalatına ilişkin işlemlerde de mevzuat uyumu sağlandı.

ÖTL ithalatıyla ilgili iş ve işlemler, Atık Yönetimi Yönetmeliğinde belirlenen atık ithalatı hükümleri çerçevesinde yürütülecek.

Yönetmeliğin hukuki dayanakları da güncellendi. Düzenlemede 2872 sayılı Çevre Kanunu, Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile tehlikeli atıkların sınırlar ötesi taşınması ve bertarafının kontrolüne ilişkin Bazel Sözleşmesi dayanaklar arasında gösterildi.

Ekonomik açıdan ne değişiyor?

Yeni yönetmelik yalnızca çevre mevzuatını ilgilendiren teknik bir değişiklik niteliği taşımıyor. Düzenleme; lastik üreticileri, atık toplama şirketleri, lojistik işletmeleri, geri kazanım tesisleri, piroliz tesisleri, oto sanayi işletmeleri ve geri dönüşüm sektörü açısından doğrudan operasyonel sonuçlar doğuruyor.

Öne çıkan değişiklikler şöyle:

• ÖTL toplama faaliyeti Bakanlık tarafından verilen yetkiye bağlanıyor.
• Yetkili toplayıcıların yıllık toplama miktarları kayıt altına alınarak Bakanlığa bildiriliyor.
• ÖTL geri kazanım ve piroliz tesislerinin toplama miktarı kendi işleme kapasiteleriyle sınırlandırılıyor.
• ÖTL’nin yalnızca yetkili taşıma zinciri üzerinden tesislere ulaştırılması öngörülüyor.
• Taşıma, geri kazanım ve bertaraf miktarlarının Bakanlığın çevrimiçi sistemleri üzerinden izlenmesi güçlendiriliyor.
• Lastik üreticilerinin piyasaya sürdükleri lastik miktarı üzerinden toplama, geri kazanım veya bertaraf sorumluluğu devam ediyor.
• Geçici depolama tesislerinin izin ve denetim süreçleri daha açık hale getiriliyor.

Yeni yapı, sektör açısından daha yüksek seviyede kayıt, raporlama ve mevzuata uyum gerektirirken, kayıt dışı toplama ve taşıma faaliyetlerinin azaltılması ve atık lastiğin ekonomik değere dönüştürülmesine ilişkin zincirin daha izlenebilir hale gelmesi bakımından önem taşıyor.

Döngüsel ekonomi ve geri kazanım zinciri güçleniyor

Ömrünü tamamlamış lastikler; kauçuk, çelik ve çeşitli geri kazanılabilir bileşenleri nedeniyle yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir atık değil, aynı zamanda ikincil ham madde ve enerji geri kazanımı açısından ekonomik değeri bulunan bir kaynak niteliği taşıyor.

Bu nedenle toplama noktasından geri kazanım veya bertaraf aşamasına kadar miktar ve hareketlerin kayıt altına alınması, lisanslı tesislere yönlendirme yapılması ve tesis kapasitesinin üzerinde kontrolsüz stok oluşmasının önlenmesi, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi politikaları bakımından da önem taşıyor.

13 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenleme ile ÖTL piyasasında yetkilendirme, kapasite, taşıma, elektronik takip ve denetim eksenlerinde daha sıkı bir sistem kurulmuş oldu.

Hukuki nitelik

Söz konusu düzenleme bir Cumhurbaşkanlığı kararı değil, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından çıkarılan bir yönetmelik değişikliğidir. Yönetmelik, 13 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girmiştir.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete – 13 Ağustos 2026, Sayı: 33339 – Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik