Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi, Türkiye'de Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen DOA sistemi ile artık içecek ambalajları çöp yerine DOA makinelerine atılacak. Bu sayede geri dönüşümle ülke ekonomisine ham madde katkısı sağlanacak, plastiklerin doğaya karışması engellenecek ve vatandaşlara ambalaj başına 1 lira teşvik bedeli ödenecek.

Pilot Uygulamalarla Başlamıştı

DOA sisteminin ilk aşaması 2025 yılı şubat ayında pilot il olarak Sakarya'da başlatıldı. Temmuz 2025'te "7 Bölge 7 İl" sloganıyla DOA makineleri 7 bölgede belirlenen illere kuruldu. Bu pilot uygulama aşamasında vatandaşlara iade edilen depozitolu ambalajlar için 0,25 lira teşvik bedeli ödenmişti.

Türkiye DOA Makineleri ile Tanışıyor

DOA'nın ikinci aşaması ise bugün itibarıyla başlıyor. Sistem Türkiye genelinde devreye alınırken, ulusal entegrasyon süreci olan bu aşamada 81 ildeki 973 ilçede artık DOA makineleri hizmet vermeye başlayacak. Vatandaşlara, iade ettikleri her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı karşılığında artık 1 lira teşvik bedeli ödenecek.

Bugün itibarıyla 2 binin üzerinde DOA makinesi vatandaşın hizmetine sunuldu. Gün geçtikçe bu sayı artırılacak; mahalle, semt ve köy bazında makineler yaygınlaşacak. Yine bugün Türkiye genelindeki market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve büfeler ile HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeleri DOA sistemine geçecek. Bu işletmeler de DOA logolu içecek ambalajlarını artık çöpe atmayacak, biriktirip saha operatörlerine teslim ederek geri dönüşüme katkı sağlayacak.

"Makine Sayısı Gün Geçtikçe Artacak"

DOA'nın üçüncü ve son aşaması ise tam yaygınlaşma dönemi olacak. Bu aşamada DOA makinelerinin sayısı ülke genelinde artırılacak, mahalle, köy ve semt bazında makineler bulunacak. Vatandaşların makinelere erişiminin kolaylaşacağı bu aşamanın da tamamlanmasıyla DOA, vatandaşın günlük hayatının bir parçası haline gelecek.

DOA'ya İade Nasıl Yapılır?

Depozito Yönetim Sistemi, cep telefonlarına yüklenen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması ile entegre bir şekilde çalışacak.

• Uygulama Entegrasyonu: Cep telefonlarına DOA uygulamasını yükleyenler, QR kod okutup iade ettikleri ambalajların bedelini dijital cüzdanlarında biriktirebilecek.

• Kabul Edilen Ambalajlar: DOA logosu olan plastik ve cam şişeler ile alüminyum ambalajlar, DOA İade Makineleri'ne bırakılacak.

• Teşvik Bedeli: Vatandaşa iade edilen her ambalaj başına 1 lira teşvik bedeli ödenecek.

• Nakit Çekim ve Kullanım: Vatandaşlar biriken tutarı banka hesaplarına havale edebilecek, ATM'lerden nakit olarak çekebilecek veya anlaşmalı iş yerlerindeki alışverişlerinde kullanabilecek.

DOA ile Türkiye Kazanacak

DOA sistemiyle elde edilecek kazanımlar şu şekilde sıralanıyor:

• Yılda 25 milyar ambalaj dönüşüme kazandırılacak.

• Ekonomiye yıllık 30 milyar lira katkı sağlanacak.

• Yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyeti düşecek.

• Düzenli depolama sahalarında alandan tasarruf edilecek.

• Ham madde yerine geri dönüşüm malzemesi kullanılması ile emisyondan ve enerjiden tasarruf sağlanacak.

• Teknoloji transferi ve yerli üretimde ekonomiye katkı sağlanacak.

• Denizlerdeki plastik kirliliği azaltılacak.

• Kayıt dışı üretim engellenecek.

 

Haber Editörü: Hasan Mutlu
E-posta: bilgi@gazeteankara.com.tr
WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32