Ankara – GA Dijital Haber Portalı / Asayiş Haberleri- Aile mahkemelerindeki boşanma, nafaka, velayet, ayrılık ve evlenmenin iptali davalarına ilişkin 10 yıllık veriler, mahkemelerin dosya sonuçlandırma kapasitesinde belirgin bir iyileşme yaşandığını gösterdi.

Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce hazırlanan çalışmada; 2016-2025 dönemindeki dava sayıları, karar türleri, ortalama görülme süreleri, bölgesel dağılımlar ve dosya temizleme oranları incelendi. Bölge adliye mahkemelerine taşınan boşanma dosyaları, 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruyucu ve önleyici tedbirler ile Türkiye İstatistik Kurumunun evlenme ve boşanma verileri de değerlendirmeye alındı.

2025’te 309 bin 479 boşanma davası açıldı

Adalet Bakanlığının resmî istatistiklerine göre, 2025 yılında ilk derece hukuk mahkemelerinde toplam 309 bin 479 boşanma davası açıldı. Bu sayı 2024’te 326 bin 69 olarak kayıtlara geçmişti. Böylece yıllık boşanma davası sayısında yaklaşık yüzde 5,1 oranında azalma yaşandı.

İHA tarafından yayımlanan bilgi notunda boşanma davalarındaki dosya temizleme oranı yüzde 102,1 olarak aktarıldı. Gazete Ankara’nın yaptığı kaynak kontrolünde ise Bakanlığın yayımladığı Adalet İstatistikleri 2025 raporunun ilgili tablosunda bu oran yüzde 101,8 olarak yer aldı.

Her iki veri de aynı temel sonucu ortaya koyuyor: Mahkemeler 2025 yılında yeni açılan ve bozularak gelen boşanma dosyalarının toplamından daha fazla dosyayı karara bağladı ve önceki yıllardan devreden iş yükünün bir bölümünü azalttı.

Dosya temizleme oranı ne anlama geliyor?

Dosya temizleme oranı, belirli bir yılda karara bağlanan dosya sayısının aynı yıl içinde gelen dosya sayısına oranlanmasıyla hesaplanıyor.

Oranın yüzde 100 olması, gelen dosya sayısı kadar dosyanın sonuçlandırıldığını; yüzde 100’ü aşması ise yeni gelen dosyaların yanı sıra geçmiş yıllardan devreden dosyaların bir bölümünün de karara bağlandığını gösteriyor.

Bu nedenle yüzde 100’ün üzerindeki oran, boşanma taleplerinin arttığı veya davaların tamamının kısa sürede sonuçlandığı anlamına gelmiyor. Gösterge, esas olarak mahkemelerin yıllık dosya sonuçlandırma kapasitesini ve birikmiş iş yükünü azaltabilme düzeyini ifade ediyor.

Son 10 yılda belirgin yükseliş

Bakanlığın resmî yıllık istatistiklerinde boşanma davalarının dosya temizleme oranı 2016’da yüzde 92,9 olarak ölçüldü. Oran 2019’da ilk kez yüzde 100’ü aşarak yüzde 100,3’e ulaştı.

Salgın koşullarının etkili olduğu 2020 yılında yüzde 91,8’e gerileyen oran, 2021’de yüzde 101,6’ya yükseldi. Dosya temizleme oranı 2022’de yüzde 98,7, 2023’te yüzde 99,3 ve 2024’te yüzde 99,9 olarak gerçekleşirken, 2025’te yeniden yüzde 100 eşiğinin üzerine çıktı.

Velayet ve nafaka dosyalarında kapasite artışı

İHA’nın aktardığı Bakanlık çalışmasına göre, en dikkat çekici iyileşmelerden biri velayet davalarında görüldü. Velayet dosyalarındaki temizleme oranının 2016’daki yüzde 68,8 seviyesinden 2025 yılında yüzde 103,3’e yükseldiği bildirildi.

Aynı dönemde nafaka davalarındaki oranın yüzde 88’den yüzde 108,2’ye, ayrılık davalarındaki oranın yüzde 79,1’den yüzde 106,8’e çıktığı belirtildi.

Evlenmenin iptali davalarında ise 2025 yılında 349 yeni dava açıldığı ve dosya temizleme oranının yüzde 120,1’e ulaştığı aktarıldı. Bu dava türündeki oranın 2016’da yüzde 112,7 olduğu kaydedildi.

Verimlilik artışı dava süresinin tek göstergesi değil

Dosya temizleme oranındaki yükseliş, mahkemelerin bir yıl içindeki dosya sonuçlandırma kapasitesini gösterse de davaların ne kadar sürede tamamlandığını tek başına açıklamıyor.

Boşanma davalarının süresi; davanın anlaşmalı veya çekişmeli olması, tarafların talepleri, delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi, bilirkişi incelemeleri, tebligat işlemleri ve kanun yolu başvuruları gibi birçok etkene bağlı olarak değişebiliyor.

Bu nedenle yargısal performans değerlendirilirken dosya temizleme oranının yanında ortalama görülme süresi, gelecek yıla devreden dosya sayısı, mahkeme başına düşen iş yükü ve kararların istinaf süreçleriyle birlikte ele alınması gerekiyor.

Boşanma davalarının uzun sürmesinden kaynaklanan mağduriyetlerin azaltılmasına yönelik reform çalışmalarının, özellikle çekişmeli davalarda yargılama sürelerinin kısaltılması ve birikmiş dosya yükünün azaltılması üzerinde yoğunlaşması bekleniyor.

Haber Kaynağı: İhlas Haber Ajansı (İHA) – Ahmet Furkan Gülap
Veri ve kaynak kontrolü: Adalet Bakanlığı – Adalet İstatistikleri 2025
Ek resmî veri kaynağı: UYAP İstatistik Bilgi Sistemi