ANKARA – GA Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / ANKARA (Tarım, Kültür ve Turizm) Haberleri Servisi- Ankara'nın yüzyıllar boyunca taşıdığı kültürel hafızanın önemli miraslarından biri olan Hacı Bayram Veli'nin kadim burçak geleneği, Ankaralılar ve Ankara'yı Tanıtma Vakfı ile Ankara Büyükşehir Belediyesinin iş birliğinde yeniden hayat buluyor.

Nisan ayında Ankara Büyükşehir Belediyesine bağlı ATA Çiftliği'nde toprağa emanet edilen burçak tohumları, 2 Temmuz 2026 Perşembe günü düzenlenen hasat programıyla yeniden Ankara'nın kültürel hafızasına kazandırıldı.

Etkinlik, yalnızca bir tarım faaliyeti olmanın ötesinde; yaklaşık yedi asır önce Hacı Bayram Veli'nin öncülük ettiği üretim, imece, paylaşma ve dayanışma kültürünün yeniden canlandırılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Bir Hasattan Daha Fazlası

Ankaralılar ve Ankara'yı Tanıtma Vakfı Başkanı Seyfettin Aslan, hasat programında yaptığı değerlendirmede, Hacı Bayram Veli'nin en önemli geleneklerinden biri olan burçak kültürünü yeniden yaşatmayı amaçladıklarını belirterek şunları söyledi:

"Nisan ayında Ankara Büyükşehir Belediyemizin ATA Çiftliği'nde burçak ekimini gerçekleştirmiştik. Bugün ise hasadını yapmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Verim oldukça güzel görünüyor. Hedefimiz yalnızca üretim yapmak değil; Hacı Bayram Veli'nin imece anlayışını ve burçak çorbası geleneğini yeniden Ankara'nın günlük hayatına kazandırmaktır."

Aslan, geçmişte kıtlık dönemlerinde insanların burçakla hem hayvanlarını hem de kendilerini beslediklerini hatırlatarak, bu kadim ürünün yeniden Ankara sofralarında hak ettiği yeri almasını arzuladıklarını ifade etti.

Ankara'nın Kültürel Hafızasına Yapılan Bir Yatırım

Program, Ankara Büyükşehir Belediyesinin yerel üretimi, ata tohumlarını ve kültürel mirası destekleyen çalışmaları kapsamında ATA Çiftliği'nde gerçekleştirildi.

Ankaralılar ve Ankara'yı Tanıtma Vakfı ile kurulan iş birliği sayesinde yalnızca unutulmaya yüz tutmuş bir tarım ürünü yeniden yetiştirilmedi; aynı zamanda Ankara'nın tarihsel kimliğinin önemli parçalarından biri de yeniden görünür hâle getirildi.

Yerel üretim, kültürel miras ve toplumsal dayanışmayı aynı potada buluşturan proje, Ankara'nın geleneksel değerlerini gelecek kuşaklara aktarmayı hedefliyor.

Hacı Bayram Veli'nin İmece Geleneği Yeniden Canlanıyor

Araştırmalar ve tarihî kaynaklar, Hacı Bayram Veli'nin yalnızca büyük bir mutasavvıf değil, aynı zamanda üretimi, emeği ve alın terini merkeze alan bir anlayış geliştirdiğini ortaya koyuyor.

Ankaralılar ve Ankara'yı Tanıtma Vakfı tarafından hazırlanan bilgilendirme dokümanlarında yer alan tarihî anlatımlara göre, Somuncu Baba (Şeyh Hamîd-i Velî), Hacı Bayram Veli'ye Ankara'ya döndüğünde "Burçak ek." tavsiyesinde bulunmuş; Hacı Bayram Veli de müridleriyle birlikte burçak üretimini başlatmıştır.

Hasat dönemlerinde imece usulüyle gerçekleştirilen çalışmaların ardından hazırlanan burçak çorbası, dergâhta kaynayan büyük kazanlarda yoksullara, yolculara, dervişlere ve ihtiyaç sahiplerine ikram edilmiştir.

Bu yönüyle burçak çorbası yalnızca bir yemek değil; paylaşmanın, bereketin ve sosyal dayanışmanın sembolü olarak kabul edilmektedir.

1584 Tarihli Şer'iyye Sicilinde Burçak Kaydı

Projeye ilişkin dikkat çeken tarihî belgelerden biri de 1584 tarihli Ankara Şer'iyye Sicili.

Belgede Hacı Bayram Veli evladından Halil Baba'nın burçak hasadına ilişkin kayıtların yer alması, bu geleneğin Osmanlı döneminde de sürdürüldüğünü ortaya koyuyor.

Bu tarihî kayıtlar, burçak üretiminin Ankara'nın kültürel ve tarımsal geçmişindeki güçlü yerini belgeleyen önemli kaynaklar arasında gösteriliyor.

Hoca Ahmet Yesevî'den Hacı Bayram Veli'ye Uzanan "Kaynayan Kazan" Geleneği

Anadolu tasavvuf geleneğinde paylaşmayı esas alan "kaynayan kazan" anlayışı; Hoca Ahmet Yesevî, Hünkâr Hacı Bektaş-ı Velî ve Hacı Bayram Veli çizgisinde yüzyıllar boyunca yaşamaya devam etti.

Kaynaklarda Hoca Ahmet Yesevî dergâhındaki "Halim Aba Aşı", Hacı Bektaş-ı Velî dergâhındaki "Baba Çorbası" ve Hacı Bayram Veli'nin dergâhındaki "Burçak Çorbası", aynı medeniyet anlayışının farklı dönemlerdeki temsilcileri olarak anlatılıyor.

Bu gelenek, üretimle paylaşmayı; alın teriyle sosyal dayanışmayı aynı potada buluşturan Anadolu irfanının önemli simgelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Ankara Sevdalılarından Destek

Etkinliğe katılan emekli Jandarma Subayı ve Ankara gönüllüsü Mustafa Koç, burçak geleneğinin yeniden yaşatılmasının Ankara'nın kültürel kimliği açısından büyük önem taşıdığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Bu yalnızca bir çorba geleneği değildir. Hacı Bayram Veli'nin imece anlayışının, paylaşma kültürünün ve toplumsal dayanışmasının yeniden yaşatılmasıdır. Bu kültürün Ankara'nın farklı noktalarında sürdürülebilir hâle gelmesi gelecek kuşaklar için önemli bir kazanım olacaktır."

Gazeteci-yazar ve araştırmacı Taner Topçu ise burçağın uzun yıllar yalnızca hayvan yemi olarak değerlendirilmesi nedeniyle gerçek değerinin unutulduğunu ifade ederek şöyle konuştu:

"Burçak, Hacı Bayram Veli'nin Ankara'ya bıraktığı önemli kültürel miraslardan biridir. Besleyici özelliğinin yanında paylaşma kültürünü temsil eden güçlü bir semboldür. Bu hasadın, Ankara mutfağında ve kent kültüründe yeni bir başlangıca dönüşmesini temenni ediyorum."

Uzmanlar: Kültürel Miras ve Gastronomi Açısından Önemli Bir Değer

Kültürel miras ve gastronomi alanında yapılan değerlendirmelere göre burçak geleneği;

• yerel tarımın korunması,
• ata tohumlarının yaşatılması,
• Ankara mutfağının yeniden tanıtılması,
• gastronomi turizminin geliştirilmesi,
• kırsal kalkınmanın desteklenmesi,
• kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması

bakımından önemli bir potansiyel taşıyor.

Uzmanlar ayrıca, kuşaktan kuşağa aktarılan üretim, imece ve paylaşım kültürüyle bütünleşen bu geleneğin, gerekli envanter ve koruma çalışmalarıyla UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras kriterleri açısından değerlendirilebilecek nitelikte olduğunu ifade ediyor.

Ankara İçin Yeni Bir Kültürel Marka Olabilir

Burçak çorbasının yeniden hayat bulması; yalnızca geleneksel bir lezzetin sofralara dönmesi anlamına gelmiyor.

Aynı zamanda Ankara'nın kültürel kimliğinin güçlenmesi, gastronomi rotalarının zenginleşmesi, Hacı Bayram Veli eksenli kültür turizminin geliştirilmesi ve yerel üretimin teşvik edilmesi açısından da önemli bir fırsat olarak görülüyor.

Ankaralılar ve Ankara'yı Tanıtma Vakfının öncülüğünde, Ankara Büyükşehir Belediyesinin destekleriyle yürütülen bu çalışma; geçmiş ile gelecek arasında güçlü bir kültür köprüsü kurmayı hedefliyor.

Sonuç: Ortak Hafızaya Güçlü Bir Katkı

Gölbaşı ATA Çiftliği'nde toprağa düşen her burçak tohumu, yalnızca yeni bir ürünün değil; Hacı Bayram Veli'nin yaklaşık yedi asır önce şekillendirdiği üretim, paylaşma ve dayanışma anlayışının da yeniden filizlenmesine vesile oluyor.

Ankara'nın kadim değerlerini geleceğe taşımayı amaçlayan bu anlamlı girişim, kültürel mirasın korunması ile yerel kalkınmanın birlikte yürütülebileceğini gösteren örnek projelerden biri olarak öne çıkarken, başkentin tarihî kimliğine ve ortak hafızasına da güçlü bir katkı sunuyor.

Bilgi Kutusu | Burçak Nedir?

Burçak (Vicia ervilia), baklagiller familyasına ait, Anadolu'da binlerce yıldır yetiştirilen geleneksel bir tarım ürünüdür. Kuraklığa dayanıklı yapısı, kısa yetişme süresi ve besleyici özellikleri nedeniyle tarih boyunca hem insan gıdası hem de hayvan yemi olarak kullanılmıştır. Ankara'da özellikle Hacı Bayram Veli geleneğiyle özdeşleşen burçak, imece kültürünün ve paylaşmanın sembollerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Haber Kaynakları

Ankaralılar ve Ankara'yı Tanıtma Vakfı tarafından hazırlanan "Hacı Bayram-ı Veli'nin Kadim Burçak Çorbası" bilgilendirme dokümanları; Seyfettin Aslan'ın 2 Temmuz 2026 tarihli hasat programındaki açıklamaları; etkinlikte paylaşılan değerlendirmeler; Ankara Büyükşehir Belediyesinin ATA Çiftliği kapsamında yürüttüğü yerel üretim çalışmaları; Hacı Bayram Veli'nin hayatı ve Bayramiyye geleneğine ilişkin tarihî kaynaklar; 1584 tarihli Ankara Şer'iyye Sicili kayıtlarına ilişkin yayımlanmış bilgiler.