Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nda, küresel ticarette değişen rekabet koşullarına karşı Türkiye’nin atacağı stratejik adımlar belirlendi. Avrupa Birliği’nin (AB) demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerinde 1 Ocak 2026 itibarıyla mali yükümlülüklerini başlattığı Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın ardından, Türkiye de kendi ulusal mekanizmasını devreye alıyor.  

2027 YILINDA MEVZUAT ALTYAPISI HAZIRLANACAK

Temmuz 2025'te yasalaşan İklim Kanunu ve 27 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) Yönetmeliği ile karbon fiyatlandırma sürecini başlatan Türkiye, bu sistemi tamamlayacak olan "Ulusal SKDM" için takvimi netleştirdi.   Eylem planına göre, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda 2027 yılı içerisinde ülkemizde kurulacak ETS ile uyumlu bir Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın mevzuat altyapısı oluşturulacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın paydaş olarak yer alacağı çalışmada, sistemin yerli sektörler üzerindeki etki değerlendirmesi yapılacak.  

İTHAL EDİLECEK ÜRÜNLERİN "GÖMÜLÜ EMİSYONU" HESAPLANACAK

2027-2028 yılları arasında ise sektörlerin emisyon rekabetçiliğini tespit etmek üzere kapsamlı bir veri toplama ve analiz süreci yürütülecek.

Bu kapsamda;  

·       AB'deki sisteme benzer bir ulusal SKDM kayıt mekanizması tesis edilecek,  

·       Ürünlerin gömülü emisyon değerleri analiz edilerek Türkiye'nin Ulusal SKDM kapsamına alabileceği potansiyel ürün grupları belirlenecek,  

·       Karbon kaçağı riski yüksek sektörler tespit edilerek yerli üreticinin uluslararası pazardaki rekabet gücü korunacak.  

Ayrıca Türkiye içinde TR ETS kapsamında ödenecek karbon bedellerinin, AB’ye yapılan ihracatta sınırda karbon mali yükümlülüğünden mahsup edilmesi sağlanarak Türk ihracatçısının Avrupa pazarındaki avantajı desteklenecek.  

REKLAMLARDA SÖZDE "ÇEVRECİ" İFADELERE SIKI DENETİM

Ürün etiketlerinde ve reklamlarda tüketiciyi yanıltan "yeşil, doğal, ekolojik" gibi asılsız çevresel iddialara karşı yasal düzenleme geliyor. Ticaret Bakanlığı, "yeşil boyama" olarak adlandırılan yanıltıcı pazarlama unsurlarını piyasa gözetim ve denetimi kapsamına alacak.   Yeşil dönüşüm sürecinde tüketicilerin çevre duyarlılığını istismar eden ve haksız rekabete yol açan uygulamalara karşı yeni bir dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığı’nın 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nda "Yeşil Boyamanın Önlenmesi" başlığı altında, üreticiden tüketiciye uzanan tanıtım süreçlerini disipline edecek kararlara yer verildi.  

PAZARLAMA UNSURLARI PİYASA DENETİMİNE TABİ OLACAK

Plan doğrultusunda, 2026-2027 yılları arasında Ticaret Bakanlığı sorumluluğunda ve ilgili sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla "Yeşil Boyama Çerçeve Mevzuatı ve Rehberi" hazırlanacak. Çevresel beyan ve iddiaların güvenilir, doğrulanabilir ve karşılaştırılabilir verilere dayanmasını zorunlu kılacak düzenleme ile şu adımlar atılacak:  

·    Üretilen ürünlerin etiketlerinde, bilgilendirme metinlerinde, reklam ve pazarlama unsurlarında yer alan çevresel iddiaların "ürün güvenliği ve piyasa gözetim denetimi" kapsamında incelenmesi için yasal altyapı oluşturulacak.  

·       Çevresel beyan içeren reklamlara ilişkin kapsamlı standartlar ve sınırlamalar getirilecek.  

·       Yanıltıcı çevre iddialarının önüne geçmek amacıyla hem tüketiciler hem de üreticiler nezdinde farkındalık ve bilgilendirme çalışmaları yürütülecek.  

Bu düzenlemeyle birlikte, bir ürünün çevre dostu olduğuna dair kanıtlanamayan beyanlarla tüketiciyi yanıltmasının önüne geçilecek ve yeşil dönüşüm kurallarına gerçekten uyum sağlayan dürüst işletmelerin adil rekabet ortamı korunacak.