ANKARA – GA Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Ekonomi Haberleri- İstanbul Sanayi Odası’nın yayımladığı “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması 2025” sonuçlarına göre, Türkiye sanayisinin üretimden satış büyüklüğü, ihracat kapasitesi, kârlılık görünümü ve bölgesel dağılımı bakımından 2025 yılı sanayi fotoğrafı netleşti.

İstanbul Sanayi Odası’nın geleneksel “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması 2025” sonuçları, Türkiye sanayisinin üretim gücünü, ölçek yapısını, ihracat kapasitesini, kârlılık baskılarını ve bölgesel dağılımını ortaya koydu. Araştırmada, TÜPRAŞ 698,8 milyar TL’lik üretimden satışla bir kez daha Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu oldu. Ford Otomotiv ikinci, Star Rafineri üçüncü sıradaki yerini korurken; 2025 listesinin en dikkat çekici başlıklarından biri TUSAŞ ve ASELSAN’ın ilk 10 içine girmesi oldu.

Türkiye’nin en büyük 10 sanayi kuruluşu

İSO 500 2025 sıralamasında üretimden satışlara göre ilk 10 kuruluş şöyle oluştu:

---

Zirve değişmedi, sanayinin ağırlık merkezi çeşitlendi

İSO 500 2025 listesinde ilk üç sıra değişmedi. TÜPRAŞ, Ford Otomotiv ve Star Rafineri, Türkiye sanayisinin büyük ölçekli üretim, rafineri, otomotiv ve enerji eksenindeki ana omurgasını temsil etmeyi sürdürdü.

Ancak ilk 10’un alt kırılımı, sanayide ağırlık merkezinin yalnızca geleneksel üretim alanlarıyla sınırlı kalmadığını gösterdi. Oyak-Renault’un 6’ncı sıradan 4’üncülüğe yükselmesi, otomotiv sanayisinin güçlü konumunu teyit ederken; Toyota Otomotiv’in 5’inci sırada yer alması ve Mercedes-Benz Türk’ün ilk 10’a girmesi, Türkiye’nin otomotiv üretim kapasitesinin İSO 500 içindeki belirleyici rolünü koruduğunu ortaya koydu.

Buna karşılık 2025 listesinin asıl stratejik kırılması, savunma ve havacılık sanayisinin ilk 10 içindeki görünürlüğünün artması oldu. TUSAŞ’ın 11’inci sıradan 7’nciliğe, ASELSAN’ın 17’nci sıradan 9’unculuğa yükselmesi; Ankara merkezli yüksek teknoloji üretiminin artık yalnızca savunma ekosistemi açısından değil, Türkiye sanayisinin genel ölçek sıralaması açısından da üst lige çıktığını gösterdi.

İSO 500’ün toplam büyüklüğü: 11,1 trilyon TL üretimden satış

İSO’nun açıkladığı verilere göre 2025 yılında İSO 500 şirketlerinin üretimden satışları yüzde 28 artışla 11 trilyon 118 milyar TL’ye yükseldi. Yıllık ortalama Yİ-ÜFE dikkate alındığında üretimden satışlarda reel artış yüzde 2,1 olarak hesaplandı. Bu tablo, önceki yıllarda görülen reel gerilemenin ardından sınırlı da olsa pozitif bir toparlanmaya işaret ediyor.

İSO 500 şirketlerinin ihracatı yüzde 8,4 artışla 104,7 milyar dolara çıktı. Aynı dönemde Türkiye’nin toplam ihracatının 273,3 milyar dolar düzeyinde gerçekleştiği dikkate alındığında, İSO 500’ün Türkiye ihracatı içindeki stratejik ağırlığı bir kez daha öne çıktı. İSO verilerine göre İSO 500’ün Türkiye sanayi ihracatı içindeki payı yüzde 39,7’ye yükseldi.

Kârlılıkta toparlanma var, fakat baskı sürüyor

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan’ın değerlendirmelerine göre 2025 yılında İSO 500’ün faaliyet kârı yüzde 57,1 artarak 1 trilyon TL’ye yükseldi. Buna rağmen faaliyet kârlılığı oranı yüzde 7,7 seviyesinde kaldı ve 2015-2024 ortalaması olan yüzde 10,4’ün altında seyretti.

Vergi öncesi kâr/zarar toplamı da yüzde 64,7 artışla 441 milyar TL’ye yükselirken, bu göstergenin net satışlara oranı yüzde 3,4 oldu. Bu tablo, sanayide nominal kârlılıkta iyileşme yaşansa da yüksek finansman maliyetleri, zayıf talep koşulları, borçlanma baskısı ve işletme sermayesi ihtiyacının sanayi kuruluşları üzerinde etkili olmaya devam ettiğini gösteriyor.

Ankara’nın İSO 500’deki gücü: ASO 48 kuruluşla ikinci sırada

İSO 500’ün coğrafi ve oda bazlı dağılımı, Ankara açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. İSO’nun açıklamasına göre 500 büyük sanayi kuruluşu içinde İstanbul Sanayi Odası 129 kuruluşla ilk sırada yer alırken, Ankara Sanayi Odası 48 kuruluşla ikinci sırada yer aldı.

Ankara’yı 43 kuruluşla Kocaeli Sanayi Odası, 39 kuruluşla Ege Bölgesi Sanayi Odası, 29 kuruluşla Gaziantep Sanayi Odası ve 23 kuruluşla Bursa Ticaret ve Sanayi Odası izledi.

Bu sonuç, Ankara’nın sanayi profilinin klasik üretim merkezi olmanın ötesinde; savunma, havacılık, makine, elektronik, enerji ekipmanları ve ileri teknoloji odaklı bir yapıya evrildiğini gösteriyor.

Ankara’dan ilk 10’a iki stratejik şirket: TUSAŞ ve ASELSAN

Ankara açısından listenin en güçlü başlığı, TUSAŞ ve ASELSAN’ın Türkiye genelinde ilk 10’a girmesi oldu.

TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş., 140,9 milyar TL üretimden satışla Türkiye genelinde 7’nci sıraya yerleşti. Şirket, 2024 listesinde 11’inci sıradaydı. Bu yükseliş, Türkiye’nin havacılık ve uzay sanayisinde platform geliştirme, üretim kapasitesi, entegrasyon kabiliyeti ve ihracat potansiyelinin sanayi ölçeğine doğrudan yansıdığını gösterdi.

ASELSAN Elektronik San. ve Tic. A.Ş. ise 130,2 milyar TL üretimden satışla 9’uncu sıraya yükseldi. ASELSAN’ın ilk 10 içindeki konumu, elektronik, haberleşme, radar, elektro-optik, savunma sistemleri ve yüksek katma değerli teknoloji üretiminin Türkiye sanayisinin ana taşıyıcılarından biri haline geldiğini ortaya koydu.

Ankara’nın ilk 100 içindeki stratejik ağırlığı

ASO’ya bağlı kuruluşlar içinde 2025 İSO 500 listesinde ilk 100’de öne çıkan Ankara sanayi kuruluşları, ağırlıklı olarak savunma, havacılık, makine ve kamu/stratejik üretim ekseninde yoğunlaştı.

Elde edilen resmi ve açık kaynaklı veriler ışığında ilk 100 içinde öne çıkan Ankara/ASO bağlantılı kuruluşlar şunlardır:

Ankara sanayisinin ayırt edici yönü: yüksek teknoloji ve savunma ekosistemi

Ankara’nın İSO 500’deki varlığı, İstanbul veya Kocaeli gibi yoğun üretim ve lojistik merkezlerinden farklı bir sanayi karakteri taşıyor. Başkent’in öne çıkan tarafı, yüksek katma değerli, mühendislik yoğun, savunma ve havacılık merkezli üretim mimarisi.

TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN, MKE, TEI ve HAVELSAN gibi kuruluşlar; Ankara’nın sanayi profilini yalnızca üretim hacmiyle değil, teknoloji geliştirme kapasitesiyle de yukarı taşıyor.

Bu yönüyle Ankara, İSO 500’de yalnızca “kaç firma ile temsil edildiği” üzerinden değil; hangi sektörlerde temsil edildiği üzerinden okunması gereken bir sanayi merkezidir. Çünkü Başkent’in listede öne çıkan şirketleri, Türkiye’nin savunma, havacılık, elektronik, motor teknolojileri ve stratejik üretim kapasitesi bakımından kritik aktörleridir.

Savunma sanayisi ilk kez bu kadar görünür

İSO’nun 2025 sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde, ilk 10 içinde iki savunma sanayi kuruluşunun yer alması İSO 500 açısından dikkat çekici bir eşik olarak öne çıktı.

TUSAŞ’ın 7’nci, ASELSAN’ın 9’uncu sıraya yerleşmesi; savunma sanayisinin üretim hacmi, teknoloji geliştirme kabiliyeti ve ihracat kapasitesi bakımından Türkiye sanayisinin ana eksenlerinden biri haline geldiğini gösterdi.

Bu gelişme, Ankara açısından ayrıca önem taşıyor. Çünkü Ankara, savunma sanayi ana yüklenicileri, alt yüklenici KOBİ’leri, teknoparkları, organize sanayi bölgeleri, üniversiteleri ve kamu araştırma altyapılarıyla Türkiye’nin savunma ve ileri teknoloji üretim ekosisteminin merkezi konumunda bulunuyor.

İSO 500’de sektörlerin mesajı: otomotiv, rafineri ve savunma öne çıktı

İSO 500 2025 ilk 10 sıralaması, Türkiye sanayisinin üç ana eksenini görünür kıldı.

Birincisi, rafineri ve enerji ekseni. TÜPRAŞ ve Star Rafineri’nin ilk üçteki varlığı, enerji ve rafineri sektörünün üretimden satış hacmi bakımından Türkiye sanayisindeki ağırlığını koruduğunu gösterdi.

İkincisi, otomotiv ekseni. Ford Otomotiv, Oyak-Renault, Toyota Otomotiv ve Mercedes-Benz Türk’ün ilk 10’daki varlığı, Türkiye’nin otomotiv üretim ve ihracat kapasitesinin İSO 500’deki güçlü konumunu sürdürdüğünü ortaya koydu.

Üçüncüsü, savunma ve ileri teknoloji ekseni. TUSAŞ ve ASELSAN’ın ilk 10’a girmesi, yüksek teknoloji yoğun üretimin artık İSO 500 sıralamasında üst basamaklarda daha görünür hale geldiğini gösterdi.

Değerlendirme: Ankara için fırsat penceresi büyüyor

İSO 500 2025 sonuçları, Ankara için üç temel mesaj içeriyor.

Birincisi, Ankara artık yalnızca kamu yönetiminin değil, stratejik sanayi üretiminin de başkenti olma iddiasını güçlendiriyor. TUSAŞ ve ASELSAN’ın ilk 10’daki yeri, bu iddianın en somut göstergesi oldu.

İkincisi, ASO’ya bağlı 48 kuruluşun İSO 500’de yer alması, Ankara’nın sanayi tabanının derinliğini gösteriyor. Bu sayı, Ankara’yı İstanbul’un ardından oda bazlı dağılımda ikinci sıraya taşıyor.

Üçüncüsü, savunma ve havacılık odaklı büyümenin alt tedarik zincirine yayılması, Ankara’daki OSB’ler, teknoparklar, üniversiteler ve KOBİ’ler için yeni işbirliği alanları oluşturuyor.

Bu bağlamda Ankara’nın gelecek dönemde yalnızca büyük ana yüklenicilerle değil, onların etrafında büyüyen yan sanayi, mühendislik, yazılım, elektronik, hassas imalat ve ileri malzeme ekosistemiyle değerlendirilmesi gerekiyor.

Editör Notu

İSO 500 2025 sonuçları, Türkiye sanayisinin büyüklük sıralamasını göstermenin ötesinde; üretimin sektörel ve bölgesel dönüşümünü de ortaya koyuyor.

TÜPRAŞ, Ford Otomotiv ve Star Rafineri’nin zirveyi koruduğu listede; TUSAŞ ve ASELSAN’ın ilk 10’a girmesi, savunma ve ileri teknoloji sanayisinin Türkiye’nin üretim yapısı içindeki ağırlığının arttığını gösteriyor.

Ankara açısından ise ASO’ya bağlı 48 kuruluşun listede yer alması, Başkent’in sanayi kimliğinin yüksek teknoloji, savunma, havacılık ve mühendislik yoğun üretim ekseninde güçlendiğini teyit ediyor.

Haber Kaynağı

Bu haber, İstanbul Sanayi Odası tarafından yayımlanan “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması 2025” sonuçları esas alınarak; İSO 500 resmi veri tabanı, Ankara Sanayi Odası bağlantılı kuruluşlar listesi ve açık kaynak ekonomi verileri birlikte değerlendirilerek hazırlanmıştır.